جايز است نزد صاحب همّت و او جز به آن به سر مىتواند برد و جز به آن مىتواند آرميد . هر آينه بر ذمّت صاحب همّت لازم باشد كه خود را به آنچه ايشان مىگويند بدهد و بر باور داشتن آن بدارد و به مقتضاى آن عمل كند . در ترك اين مقدار او را هيچ عذر نيست ، هذا . « 1 »
پيروى از پيامبران
وعده خداى عزّوجلّ چنان است كه هركس كه اين مقدار بكند و در مقام انصاف در آيد و آتش طلب ، دل وى را مر اذعان و استسلام نرم سازد و بهانهگيرى و حجت آرائى كه شأن مردمِ مستغنى است در وى نماند و سرعت انقياد و سادگى و ترك افراط در بحث و كاوكاو « 2 » كه لازم حال نيازمندان است در وى بازديد گردد ، خداى عزّوجلّ دل وى را به حقيقت امر مهتدى سازد و به حق اليقين برساند . قال اللَّه تعالى :
« وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ » .
« 3 » آخرنگفتهاند كه « الغَريقُ يَتَشَبَّثُ بِكُلِّ حَشيشٍ » ، « 4 » حال آدمى از حال غريق كمتر است يا سخنان انبياء از حشيش ضعيفتر ؟ لا واللَّه ! نه حال او در بدبختى از حال غريق كمتر است و نه سخنان انبياء از حشيش ضعيفتر . اگر كسى غرق باشد در دريا و كسى از ساحل گويد دست به من ده تا تو را خلاص كنم آيا هيچ حجت از وى طلبد كه از تو اين كار مىآيد و خواهى كرد ؟ حال خلايق با پيغمبران چنين است .
« وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » *
. « 5 »
هامش
( 1 ) . هذا ( / خُذْذا ) : اين نكته را دريافت كن .
( 2 ) . كاوكاو : جستجو .
( 3 ) . و هر كس به خدا ايمان آورد ، خداوند قلبش را هدايت مىكند ؛ سورهء تغابن ، آيهء 11 .
( 4 ) . كسى كه در حال غرق شدن است به هر خس و خاشاكى چنگ مىزند .
( 5 ) . و خداوند هر كه را بخواهد به راه راست هدايت مىكند . سورهء بقره ، آيهء 213 .