مىكند ، سخن گفته و مىفرمايد :
« دانشجو وقتى كه از خانهاش بيرون مىآيد هيچ گامى برتر و خشك زمين نمىنهد مگر آن كه تا هفت طبقهء زمين ، براى او تسبيح مىگويند . » « 1 »
( 1 )
خوددارى از تعليم
امام عليه السلام معتقد است كه نشر و اشاعهء دانش در بين مردم بايد رايگان و بدون دريافت اجرت باشد ، و در اين باره مىگويد :
« هر كه دانش خود را پنهان بدارد و يا براى آموزش آن مزد قابل توجهى بگيرد ، پس هيچ سودى به حال وى نخواهد داشت . . . » « 2 »
براستى امتياز اسلام بر اديان ديگر و سيستمهاى اجتماعى آن است كه ايمان بدون قيد و شرطى نسبت به علم و دانش دارد و دانشجويى را بر هر مرد و زن مسلمان واجب مىداند و گرفتن اجرت براى تعليم ، بخصوص تعليم قرآن كريم را ناروا مىشمارد ، اسحاق بن عمّار مىگويد ، از امام زين العابدين عليه السلام پرسيدم ، همسايهاى داريم كه به كودكان خواندن و نوشتن مىآموزد ؟ امام عليه السلام فرمود : به او بگو ؛ وقتى كه بچه را به او مىسپارند به ولىّ او بگويد :
من تنها به او خواندن و نوشتن و حساب مىآموزم و به وسيلهء آموزش قرآن با خدا معامله مىكنم ، تا اين كه شغل او پاك و گوارا باشد . « 3 »
اما معاش زندگى معلم بر عهدهء دولت است و دولت مسئول آن است و بايد زندگى او را اداره كند تا از آنچه در دست مردم است بىنياز گردد .
هامش
( 1 ) امام زين العابدين : ص 23 .
( 2 ) حلية الاولياء : 3 / 140 و در جمهرة الاولياء : 2 / 73 آمده است : « هر كه علم را پنهان كند و يا به اجبار مزدى براى تعليمش بگيرد ، علم او هرگز سودى نخواهد داشت » .
( 3 ) استبصار : 3 / 66 .