« مردم سه چيز را از سه كس فرا گرفتهاند : صبر را از ايوب ( ع ) و شكرگزارى را از نوح ( ع ) و حسد را از پسران يعقوب . »
مردم اين سه خصلت را از اين اشخاص فرا گرفتهاند ؛ آنها هستند كه اصول و پايههاى اين خصلتها را بنياد نهادهاند و اركان آنها را در اين زندگى دنيا بنا كردهاند .
( 1 ) 55 - امام عليه السّلام فرمود :
« ليس لك أن تتكلم بما شئت لأن اللّه تعالى يقول :
« وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ »
« 1 » و ليس لك أن تسمع ما شئت لأن اللّه عز و جل يقول :
« إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا . »
« 2 »
« تو حق ندارى كه هر چه خواستى بر زبانآورى ، زيرا كه خداى تعالى فرموده است « آنچه را كه علم ندارى پيروى مكن » و نيز حق ندارى آنچه را كه دلت خواست بشنوى زيرا كه خداى عز و جل مىفرمايد : « همانا گوش ، چشم و دل ، همهء آنها مورد بازخواست قرار مىگيرند . »
امام عليه السّلام ، سخن مجازى را كه انسان مىتواند بگويد ، تعريف كرده است و چنين سخنى مربوط مىشود به تدبير امور انسان در معاملات و ساير هدفهاى مجاز و مباح وى . اما سخنى كه براى ترويج از باطل و ناروا گفته مىشود ، حرام است و مورد مؤاخذه مىباشد ، و همچنين امام عليه السّلام سخنى را كه انسان مىتواند بشنود نيز تعريف كرده است كه آن عبارت از كلام خوب و سخن خوش است بنابراين گوش دادن به غيبت و ناسزا نهى شده است ، حتّى آدمى نسبت به احساسات درونى و خطورهاى قلبيش محاسبه مىشود .
هامش
( 1 - 2 ) سورهء أسرى / 38 .