نقد و بررسى
1 . شفاعت و دعا
اين مطلب كه شفاعت و درخواست آن از شفيع با دعا كردن و خواندن او همراه است ، جاى ترديد نيست ، ولى خواندن غير خدا به طور مطلق نه حرام است و نه مستلزم شرك . بدون شك درخواست كمك از مسلمانان امرى است مجاز و مشروع ، و بر ديگران واجب است كه در حد توان او را يارى دهند . چنانكه در حديث نبوى معروف آمده است : « من سمع مناد ، ينادي يا للمسلمين و لم يجبه فليس بمسلم » .
اصولا اگر انجام عملى توسط فردى مجاز و مشروع باشد ، درخواست انجام آن از وى نيز مجاز و مشروع خواهد بود . هرگاه شفاعت كردن براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و ديگر شفيعان در قيامت حق و مشروع است طلب شفاعت از آنان نيز حق و مشروع خواهد بود .
در كلمات وهابيان تأكيد شده است كه درخواست شفاعت از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و ديگر شافعان جايز نيست . مفاد اين مطلب - چنانكه در روايات نيز آمده است - اين است كه طلب شفاعت از شافعان در آخرت جايز است . در حالىكه اگر عملى شرك باشد ، حكم آن در دنيا و آخرت يكسان خواهد بود .
اكنون اگر حقيقت شفاعت را تحصيل كنيم روشن خواهد شد كه شفاعت چيزى جز دعا كردن شفيع براى كسى كه استحقاق شفاعت دارد و درخواست بخشش او از جانب خداوند نيست . چنانكه نيشابورى در تفسير آيهى
مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْها وَ مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْها
از مقاتل نقل كرده كه گفته است : مقصود از شفاعت نزد خداوند عبارت است از دعا
هامش
باب سوم ، فصل اول ، ص 238 - 266 ، نقل و نقد كرده است .