بتپرستان و مشركان در اينباره است ، مشركان به الوهيت معبودان خود عقيده داشتند ، و شفاعت آنها را ناشى از الوهيت آنها مىانگاشتند ، و بدينجهت بود كه براى شفاعت آنها هيچگونه شرط و قيدى از قبيل اينكه خداوند به آنها اذن بدهد ، قايل نبودند . قرآن كريم در ردّ اين عقيده مىفرمايد :
وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُمْ وَ لا يَنْفَعُهُمْ وَ يَقُولُونَ هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّهِ
قُلْ أَ تُنَبِّئُونَ اللَّهَ بِما لا يَعْلَمُ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ ، سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ
. « 1 »
بنابراين ، استدلال به آياتى كه شفاعت خواهى مشركان از بتها را مردود مىشمارد ، بر نادرست دانستن اصل شفاعت در اسلام ، مغالطهاى آشكار است .
چراكه در شفاعت اسلامى نه اعتقاد به الوهيت شافعان مطرح است ، و نه بىقيد و شرط بودن شفاعت آنان .
قرآن كريم از فرشتگان بهعنوان شفاعتكنندگانى يادكرده است كه جز كسانى كه خداوند مىپسندد ، شفاعت نخواهند كرد :
بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ
وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى
« 2 » .
از ديدگاه قرآن كريم ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله داراى مقام محمود خواهد بود ، مفسّران اسلامى با استناد به روايات بسيار ، مقام محمود ، را به شفاعت تفسير كردهاند :
عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً
« 3 » طبرسى گفته است : مفسّران اسلامى اتفاق نظر دارند كه
هامش
( 1 ) - يونس / 18 .
( 2 ) - انبياء / 26 - 28 .
( 3 ) - اسراء / 79 .