ب ) صفات امام
باتوجه به ديدگاه شيعه در مورد ماهيّت و ابعاد و اهداف امامت ، ديدگاه او در مورد صفات امام نيز روشن مىشود ؛ زيرا امامت با چنان جايگاه رفيع و اهداف بلند ، و ابعاد مهمّى كه دارد صفات و شايستگىهاى بسيارى را لازم دارد .
1 . عصمت امام
امام بايد از صفت عصمت برخوردار باشد ، تا در بيان احكام الهى كه مسؤوليت آن از جانب پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به وى سپرده شده است ، خطا نكند ، زيرا در غير اين صورت ، احكام الهى به بشر ابلاغ نشده ، و غرض از تشريع دين حاصل نخواهد شد .
و نقض غرض با حكمت الهى سازگارى ندارد .
مبناى اين استدلال - چنانكه متكلّمان اماميه بيان كردهاند - اين است كه حفظ شريعت از تحريف و تبديل احكام آن يكى از وظايف امام است ؛ يعنى اقوال و آرايى كه در تفسير كلام الهى و بيان احكام خداوند اظهار مىشود با سخن امام سنجيده مىشود ، و بر اين اساس ، حق از باطل تشخيص داده مىشود ، و در شريعت تحريف و تبديل راه نمىيابد . هرگاه امام ، معصوم از خطا نباشد ، اين هدف برآورده نخواهد شد . علّامهى حلّى در توضيح اين دليل چنين گفته است :
« تنها با قرآن كريم و سنت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله شريعت حفظ نخواهد شد ، زيرا تفاصيل احكام در آن دو بيان نشده است . اجماع مسلمانان نيز نمىتواند حافظ شرع باشد ، زيرا - اگر فرد معصومى در بين آنان نباشد - اجتماع آنان برخطا محال نيست ، در اينجا ، فرض ديگرى ، غير از اينكه امام حافظ شرع باشد وجود ندارد ، حال اگر امام معصوم نباشد سخن او نمىتواند معيار درست از نادرست ، و حكم