اختلاف سبب شده است كه مسألهاى به نام « سهو النبى » در اعتقادى و غير آن مطرح شود . معروفترين شخصيت شيعى طرفدار جواز سهو النبى شيخ صدوق است ، وى تا حدى بر اين عقيده پافشارى كرده است كه انكار آن را به غلات نسبت داده است . مستند وى در اين عقيده احاديثى است كه در مورد سهو پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در تعداد ركعات نماز ظهر يا قضا شدن نماز صبح روايت شده است . « 1 »
اگرچه برخى از اين روايات از نظر سند معتبر و صحيحاند ولى اكثريت علماى شيعه به آنها عمل نكردهاند . و اين بدان جهت است كه اولا : بطلان سهو در حق پيامبران الهى است - چنانكه پيش از اين بيان شد - مقتضاى حكم عقل است . و روايات از قبيل خبر واحد و دليل ظنىاند ، و دليل ظنّى در مقابل دليل عقلى قابل استناد نيست ، به ويژه آنكه مسألهى سهو النبى - اگرچه موردى كه در روايات ذكر شده است مربوط به فروع دين است ، ولى به عنوان وصفى از اوصاف پيامبر - مسألهاى است اعتقادى كه دليل ظنى در آن اعتبار ندارد . بدين جهت شهيد اوّل در كتاب ذكرى پس از اشاره به حديث ذى اليدين « 2 » گفته است :
« و هو متروك بين الامامية لقيام الدليل العقلي على عصمة النبي عن السهو » . « 3 »
و ثانيا : روايت دال بر سهو النبى با روايات بسيارى كه بر عدم سهو النبى دلالت
هامش
( 1 ) . من لا يحضره الفقيه : 1 / 360 ؛ الكافي : 3 / 355 ، باب من تكلم في صلاته ، حديث اول .
( 2 ) . فردى كه - طبق روايات - سهو پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را در نماز به او يادآور شده است ، گويا دستان او پيش از اندازهى متعارف بلند بوده است ، لذا به اين وصف شهرت يافته است .
( 3 ) . الذكرى : ص 134 .