ابن سعيد نقل مىكند كه داراى آب و ميوه فراوان از جمله انارهاى نيكو و گلابى و هلو و به بوده است . « 1 »
داليه « 2 » كه مانند رحبه به داليهء مالك بن طوق معروف است ، از رحبه كوچكتر است ، ولى مكان مهمى بوده كه در جاى مرتفعى در ساحل رود فرات قرار داشته است . « 3 » به نوشتهء ابن خرداذبه ، اين شهر در كنار فرات بوده است . « 4 » اصطخرى مىنويسد : شهر كوچكى است . « 5 » صاحب حدود العالم مىگويد : شهرى انبوه و بانعمت است . « 6 » به نوشته مقدسى ، داليه از شهرهاى بخش فراتى ديار مضر است و از قرقيسيا تا آنجا يك مرحله راه بوده است . « 7 » ياقوت نظر جغرافيادانان قبل از خود را در وصف داليه تأييد مىكند و چيزى غير از گفتهء آنان بيان نكرده است . « 8 » ابو الفداء مىنويسد : صاحب الخال معروف به ابن شامّهء قرمطى كه در شام خروج كرده بود ، در آنجا گرفتار شد . « 9 »
حصن مسلمه .
اين قلعهء بزرگ كه در 9 فرسخى جنوب حرّان به فاصلهء يك ميل و نيمى دور از ساحل رودخانهء بليخ قرار داشت به نام مسلمه پسر عبد الملك بن مروان خليفهء اموى موسوم بود . « 10 » ابن خرداذبه ، حصن مسلمه را جزء نواحى ديار ربيعه نام برده و فاصلهء آن را تا باجروان 7 فرسخ نوشته است . « 11 » اصطخرى مىنويسد : گروهى از بنى اميه در آنجا سكونت دارند . جايى خوش است و نعمت فراوان دارد و زراعتش با آب باران است . « 12 » به نوشتهء ياقوت ، شرب اهالى حصن مسلمه از آبگيرى است كه درازاى آن دويست ذراع و پهنايش نيز به همين اندازه است و عمق اين آبگير حدود بيست ذراع و
هامش
( 1 ) . تقويم البلدان ؛ ص 307 .
( 2 ) .Dalia( 3 ) . سرزمينهاى خلافت شرقى ؛ ص 113 و 114 .
( 4 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 57 .
( 5 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 80 .
( 6 ) . حدود العالم ؛ ص 156 .
( 7 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 193 و 209 .
( 8 ) . معجم البلدان ؛ ج 2 ، ص 433 .
( 9 ) . تقويم البلدان ؛ ص 317 .
( 10 ) . سرزمينهاى خلافت شرقى ؛ ص 112 .
( 11 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 72 و كتاب الخراج ؛ ص 75 و احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 193 .
( 12 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 79 و صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 206 .