كه بنده در آن دعا و درخواست نمىكند مگر آن كه روا مىگردد ، مگر آن كه ربا خوار باشد يا كسى كه مردم را به ستمكاران بشناساند و اسرارشان را نزد ستمكاران فاش نمايد يا گزمه و همكاران داروغه ( عامل ظالمين ) يا نوازندهء ساز و يا دُهل زن باشد ( اهل طرب و عيش و نوش باشد ) ؛ زيرا گناه مانع اجابت درخواست آنها مىگردد مگر آنكه توبه نمايند . ( فيضالاسلام ، علينقى ، ترجمه و شرح نهجالبلاغه ، 1351 ، حكمت 101 ، فراز 3 )
آيات دال بر آداب دعا : در پايان ، به برخى از آيات دعا در قرآن ، كه مىتواند دال بر آداب و شرايط دعا باشد ، اشاره مىشود . اين آيات عبارتند از :
« و يستجيب الذين آمنوا و عملوا الصالحات و يزيدهم من فضله » ( سوره شورى ، آيه 26 ) ، اجابت كند آنان را كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند و از فضل خود افزونشان دهد .
« اذ نادى ربه ندآء خفياً . . . . و لم اك بدعائك رب شقياً » ( سوره مريم ، آيه 3 ) ، آنگاه كه پروردگارش را ندا داد ، ندايى نهانى . . . . و براى خواندن تو پروردگارا تيره بخت نبودم .
« ادعوا ربكم تضرعاً و خفيه انه لايحب المعتدين » ( سوره اعراف ، آيه 55 ) ، پروردگارتان را بزارى و نهانى بخوانيد . او تجاوزكاران را دوست ندارد .
« فادعوا الله مخلصين له الدين » ( سوره غافر ، آيه 14 ) ، خدا را مىخوانيد در حالى كه دين براى او خالص كردهايد . « وادعوه خوفاً و طمعاً ان رحمه
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 66
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٦٦