« اى گروه شيعيان ! به فرزندانتان اشعار عبدى « 1 » را بياموزيد كه او بر دين خداست » . « 2 »
بدينسبب شاعران حقيقتگوى شيعه ، نزد شيعيان و دوستداران خاندان پيامبر ، داراى اعتبار و احترام بودند ؛ چنانكه ابن المعتز نقل كرده است :
« مردم قم ، ساليانه مبلغ پنجاه هزار درهم به دعبل خزاعى ، شاعر شيعه ، مقررى پرداخت مىكردند » . « 3 »
از اينرو شاعران شيعه ، پيوسته مورد آزار و اذيت حاكمان دشمن اموى و عباسى بودند .
كميت بن زيدى اسدى به سبب اشعارى كه در ستايش بنى هاشم و دردهاى خاندان پيامبر سروده بود ، مورد تعصب امويان قرار گرفت و زندانى شد . « 4 » سديف بن ميمون « 5 » به سبب اشعارى كه در تاييد محمد نفس زكيه « 6 » گفته بود ، مورد غضب منصور عباسى قرار گرفت و عبد الصمد بن على والى مدينه ، به دستور او سديف را زندهبهگور كرد . « 7 »
همچنين ابراهيم بن هرمه ، يكى از شاعران شيرينسخن شيعى بود كه در ستايش اهلبيت ، اشعار زيبايى داشت . وقتىكه به دربار منصور عباسى وارد شد ، منصور به او تندى كرد و
هامش
( 1 ) . عبدى از اصحاب امام صادق عليه السّلام بوده و نام او در رجال كشى سفيان بن مصعب و كنيهاش ابو محمد آمده است . ( شيخ طوسى . اختيار معرفة الرجال ، مؤسسة آل البيت لا حياء التراث ، قم ، 1404 ه ، ج 2 ، ص 704 . ) ابن شهر آشوب سفيان بن مصعب را در طبقه شعراى « مقتصد » اهلبيت آورده ، و در طبقه شعراى « مجاهر » به اشتباه نامش را على بن حماد عبدى ، ذكر كرده است . ( معالم العلماء ، منشورات المطبعة الحيدرية ، النجف ، 1308 ه 1961 م ، ص 147 و 151 ) .
( 2 ) . ابن شهر آشوب ، همان ، ص 147 .
( 3 ) . دكتر شوقى ضيف . تاريخ الادب العربى العصر العباسى الاول ، دار المعارف بمصر ، ص 321 .
( 4 ) . ابو الفرج اصفهانى . الاغانى ، دار احياء التراث العربى ، بيروت ، ج 17 ، ص 1 - 8 .
( 5 ) . سديف بن ميمون ، از موالى امام سجاد عليه السّلام بوده و ابن شهر آشوب او را در طبقه شعراى مقتصد اهل بيت آورده است ؛ همو بوده كه با اشعار خود ، سفاح ، نخستين خليفه عباسى را بر كشتار بازماندگان بنى اميه ، تحريك كرده است . ( الامين ، سيد محسن . اعيان الشيعة ، دار التعارف للمطبوعات ، بيروت ( بىتا ) ، ج 1 ، ص 169 ) .
( 6 ) . محمد نفس زكيه از نوادگان امام حسن عليه السّلام و پدرش عبد الله بن حسن مثنى بوده است . در پايان دوران بنى اميه ، بنى هاشم با او بيعت كرده بودند ؛ ولى امام صادق عليه السّلام معتقد بود كه كار او به سرانجام نمىرسد .
بعد از اينكه عباسيان به خلافت رسيدند در دورهء دومين خليفه عباسى ، منصور ، در مدينه قيام كرد ، ولى در برابر قواى عباسى شكست خورد و كشته شد .
( 7 ) . ابن عبدربّه اندلسى . العقد الفريد ، دار احياء التراث العربى ، بيروت ، ج 5 ، ص 72 ، 73 .