ابوبكر فرزند امام حسن مجتبى عليه السلام و مادرش اموَلَد ( كنيز ) بود « 1 » نام وى را نُفَيْلَه ، « 2 » امِّ اسحاق ، « 3 » و نيز « رَمْلَه » « 4 » نوشتهاند . به اعتقاد برخى وى و قاسم بن حسن از يك مادر بودند . « 5 »
به روايت برخى منابع ، امام حسين عليه السلام دخترش سكينه را به ازدواج وى درآورد . « 6 »
ابوبكر همراه عمويش امام حسين عليه السلام از مدينه تا مكه و سپس به كربلا آمد و در روز عاشورا به ميدان رفت و پس از نبردى دلاورانه با تير « عبداللَّه عُقْبَهء غَنَوى » به شهادت رسيد . امام باقر عليه السلام در حديثى قاتل وى را عُقْبَهء غَنَوى معرفى كرده است ، « 7 » ولى برخى قاتل او را حرملة بن كاهل اسدى دانستهاند . « 8 » بنابراين احتمال مىرود ، چنان كه صاحب بحارالانوار اشاره كرده است عبداللَّه بن عقبه و حرمله در به شهادت رساندن وى شريك بوده باشند . « 9 »
ابوالفرج اصفهانى شهادت ابوبكر بن حسن عليه السلام را پيش از شهادت قاسم بن حسن دانسته است . « 10 » ولى برخى ديگر شهادتش را پس از شهادت قاسم آوردهاند . « 11 »
مقصود شاعر نيز در شعر زير همين ابوبكر بن حسن عليه السلام است :
وَعِنْدَ غَنيٍّ قَطْرَةٌ مِنْ دِمائِناوَفِى اسدٍ اخْرى تُعَدُّ وَتُذْكَرُ « 12 »
هامش
( 1 ) تسمية من قتل ، ص 150 : تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 468 ، دارالمعارف .
( 2 ) تذكرة الخواص ، ص 195 .
( 3 ) مناقب آل ابىطالب ، ج 4 ، 32 .
( 4 ) ادب الطف ، ج 1 ، ص 162 .
( 5 ) مقاتل الطالبيين ، ص 88 ، دارالمعرفة : نفس المهموم ، ص 295 ، دارالمحجة البيضاء : ادب الطف ، ج 1 ، ص 162 .
( 6 ) اعلام الورى ، ص 213 : نسب قريش ، ص 50 ، المجدى ، ص 19 .
( 7 ) انساب الاشراف ، ج 3 ، 406 ، دارالفكر : تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 468 ، دارالمعارف : نفس المهموم ، ص 295 ، دارالمحجة البيضاء : فرسان الهيجاء ، ج 1 ، ص 9 10 .
( 8 ) الكامل فى التاريخ ، ج 4 ص 92 .
( 9 ) بحارالانوار ، ج 45 ، ص 375 .
( 10 ) مقاتل الطالبين ، ص 88 ، دارالمعرفة
( 11 ) تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 465 ، دارالمعارف : الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 75 : ارشاد ، ج 2 ، ص 102 ، كنگره جهانى هزاره شيخ مفيد : نفس المهموم ، 295 دارالمحجة البيضاء
( 12 ) انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 406 ، دارالفكر : نفس المهموم ، ص 295 ، دارالمحجة البيضاء : فرسان الهيجاء ج 1 ، ص 9 10 .