شده است . « 1 »
اين كه بقعهها دقيقا روى محل دفن اجداد پيامبر صلى الله عليه و آله ساخته شده باشد ، ترديدهايى وجود دارد ، زيرا تا پيش از قرن دهم ، مورخان مكه از محل قبر اين بزرگواران در قبرستان ياد شده ، سخن نگفتهاند . اما بر اساس آنچه در منابع تاريخى آمده ، شكى نيست كه اين افراد در قبرستان ياد شده دفن شدهاند . و اين مطلب در منابع تاريخى آمده است .
* عالمان شيعه - بسيارى از عالمان شيعه نيز كه در مكه درگذشته يا به شهادت رسيدهاند در اين قبرستان مدفونند . يكى از آنها سيد زين العابدين كاشانى است كه از بانيان تجديد بناى كعبه در سال 1039 هجرى است . در آن سال كعبه در سيل خراب شد و اين روحانى سيد ، با كمك شمارى ديگر آن را بازسازى كرد . « 2 »
* مشاهير شيعه و سنّى - محيى لارى در قصيدهء بلند خود با نام « فُتُوح الحَرَمَيْن » ، از برخى از چهرههاى زاهد و صوفى ياد كرده كه در اين قبرستان دفن شدهاند . از آن جمله شيخ على كرمانى ، خواجه فُضَيل عياض و شيخ اسماعيل شيروانى است . لارى به قبر عبداللَّه بن زبير هم اشاره كرده است . عبداللَّه بن زبير در سال 73 در كنار همين قبرستان توسط حَجّاج بدار آويخته شد . قبر عبداللَّه بن عمر نيز به گفتهء لارى در همين حوالى بوده است . به نقل فاكهى ، مورخ شهير مكه ، فرزند عمر در باغ خرمانيه - جايى كه اكنون شهردارى مكه است - دفن شده كه در حال حاضر ، محل قبر وى بر كسى دانسته نيست . « 3 » منصور عباسى هم كه در مكه درگذشت ، در همين قبرستان مدفون شده است .
گاهى به غلط - و البته تنها ميان ايرانيان - از اين قبرستان به عنوان شِعْب ابىطالب نام برده مىشود . همانگونه كه گفته شد ، محل واقعى شعب ابىطالب جايى است كه
هامش
( 1 ) - دربارهء خراب كردن آن و آثار بجاى مانده ، ملاحظه فرماييد گزارش فارسى كتاب « فى منزل الوحى » از محمد حسين هيكل را در مجلهء ميقات ، ش 9 ، ص 222 . در بارهء قبرستان ابوطالب نگاه كنيد به مقالهء « جنةالمعلاة » از سيدعلى قاضى عسكر در فصلنامهء « ميقات حج » ، ش 4 ، صص 174 - 165
( 2 ) . پيش از اين در بارهء اين شخص توضيحاتى داده شد .
( 3 ) - فاكهى ، اخبار مكه ، ج 3 ، صص 89 و 90