الوداع 120 متر مىباشد . « 1 » اين تك منارهاى است كه در سمت جنوبى مسجد - باب اجياد - ديده مىشود .
پيامبر صلى الله عليه و آله پس از فتح مكه ، به اوّلين خانهاى كه وارد شد ، خانهء امّهانى بود . بعدها عبداللَّه بن مسعود هم كه به مكه مىآمد ، به خانهء امّهانى مىرفت . اين نشان مىدهد كه خانهء او ، خانهاى بزرگ و اعيانى و محل استقبال از بزرگان بوده است . شايد هم عبداللَّه براى تبرّك به آنجا رفته باشد .
با اين حال ، در اواخر قرن نهم از مسجدى با نام مسجد « امّهانى » در نزديكى حرم ياد شده « 2 » كه ممكن است در اصل جايى نزديك به خانهء اصلى امّهانى بوده باشد .
مسجدى در راه ذى طوى
فاكهى مىنويسد : در شمار مساجدى كه آثارى از رسول خدا صلى الله عليه و آله در آنها هست ، مسجدى است كه در ذى طوى ، سرِ دو راهى تنعيم و جدّه واقع شده سپس مصحّح كتاب در پاورقى نوشته است كه اين مسجد دست راست كسى قرار داشت كه به سمت ذى طوى مىرفت ؛ درست سر دو راهى تنعيم - جدّه . اما در توسعهء خيابان از ميان رفت ! « 3 » عبدالله بن عمر كه به آثار برجاى مانده از پيامبر سخت اعتقاد تبركآميز داشته ، هميشه در وقت ورود به مكه از اين مسير وارد مىشده ، غسل مىكرده و به حرم مىآمده است . « 4 »
مسجد ابوبكر
يكى ديگر از مساجد قديمى مكه ، « مسجد ابوبكر » است . گفتهاند كه رسولاللَّه صلى الله عليه و آله همراه ابوبكر در شبى كه به سمت غار ثور هجرت كرد ، از آنجا حركت خود را آغاز
هامش
( 1 ) . التاريخ القويم ، ج 1 ، صص 220 - 218
( 2 ) . غاية المرام بأخبار سلطنة البلد الحرام ، ج 2 ، ص 558
( 3 ) - فاكهى ، اخبار مكه ، ص 27
( 4 ) . رحلة ابن بطوطه ، ص 143