( 924 ) 4 - به ابو عبد اللَّه صادق ( ع ) گفتم : كودكانى كه قبل از بلوغ مىميرند ، سرنوشت آنان با چه ميزانى معين مىشود ؟ ابو عبد اللَّه گفت : اين مسأله را از رسول خدا پرسيدند و رسول خدا در پاسخ گفت : خدا بهتر مىداند كه آنان چه مىكردند . ابو عبد اللَّه گفت : مىدانى كه رسول خدا با اداى اين پاسخ چه منظورى داشت ؟ من گفتم : نه ، نميدانم . ابو عبد اللَّه گفت : منظور رسول خدا اين بود كه از بحث و جدل در اين مسأله دم فرو بنديد و سرنوشت آنان را به خدا محول كنيد .
شرح : سؤالى كه در بارهء كودكان مطرح شده اين است كه اگر اين كودكان به بهشت بروند ، بدون طاعت و عبادت جايزه گرفتهاند و اگر به دوزخ بروند ، بدون جرم و معصيت كيفر شدهاند . و پاسخى كه از رسول خدا دريافت شده ، داراى دو احتمال است : احتمال اول اين است كه فعل « كانوا » ماضى بعيد باشد . در اين صورت ، بايد در ترجمهء حديث بگوئيم : « خدا بهتر مىداند كه اين كودكان چه كارهائى كردهاند » . اگر اين احتمال قطعى بشود ، پاسخ قانعكنندهاى براى سؤال مزبور بدست مىآوريم . زيرا معناى حديث اين است كه اين كودكان ، قبلا نيز به دنيا آمدهاند و با اعمال نيك و بد ، تكليف بهشت و دوزخ آنان روشن شده است . احتمال دوم اين است كه « كانوا » شأنيّه باشد . در اين صورت بايد در ترجمهء حديث بگوئيم : « خدا بهتر مىداند كه اگر اين كودكان زنده مىماندند ،
الكافي ( گزيده كافى ) ( فارسى ) — صفحة 176
مساهمون: الشيخ الكليني
ص١٧٦