مانند كسى كه طلاقش ندادهاند و اگر طلاقش بائن باشد به همان عدهء طلاق اكتفاء مىكند و به خاطر وفات شوهر سابق عده ندارد .
مسأله 4 - بر زنى كه شوهرش مرده است تا زمانى كه در عده است بايست رعايت عدهء را نمايد يعنى زينت ننمايد ، سرمه نكند و عطر زدن و حنا گذاشتن و سرخاب گذاشتن و برداشتن زير ابرو و مانند اينها را انجام ندهد . و نه در لباسش مانند اينكه لباس سرخ و زرد نپوشد و از زيور آلات استفاده نكند و خلاصه كلام آنكه واجب است كه اين كارها را ترك نمايد و هر عملى كه بنا بر عرف زينت شناخته مىشود و معمولًا به آن وسيله خود را براى شوهر آراسته مىكند . چه در موقع عادى و در اوقاتى كه مناسب با آرايش است مانند اعياد و عروسىها و . . . كه البته به حسب اشخاص و زمانها و مكانها متفاوت است .
به همين سبب به هر زنى كه شوهرش فوت كرده لازم است كه كارهايى كه در شهرش زينت شمرده مىشود را در زمان عده وفات انجام ندهد . بله تميز كردن بدن و شانه كردن موها شستن لباس و شانه كردن موى و ناخن و . . . داخل شدن در حمام و نشستن روى فرش . . . . و يا سكنى كردن در خانهاى كه آراسته و مجلّل است ، اشكالى ندارد .
مسأله 5 - بنا بر اقوى حِداد شرط صحت عده وفات نيست بلكه يك تكليف مستقل است كه زمان انجام آن مصادف با زبان عده است پس اگر زنى از روى عصيان يا جهل و يا فراموش در همهء مدت عده و يا در قسمتى از آن حد او را رعايت ننمايد واجب نيست كه دوباره عده نگه بدارد .
مسأله 6 - در وجوب حداد فرقى نيست بين زن مسلمان و زن ذمّى ، همچنين بين زن دائم و موقّت نيز فرقى ندارد . بله بعيد نيست حداد براى زنى كه براى مدّت كوتاهى مانند يك روز و دو روز متعه بوده است وجود نداشته باشد . حال آيا بر زن صغيره يا ديوانه حداد واحب است يا نه ؟ دو قول وجود دارد كه مشهورتر آن وجوب اين قضيه است . و وجوب آن با اين كه اين دسته از افراد مكلف نيستند ؛ به اين معنا كه به ولىّ آن دو واجب است آن دو را زينت كردن مادامى كه در عدهء وفاتند جلوگيرى نمايد ، لكن در اين حكم محل تأمل است هر چند كه به احتياط نزديكتر است .
مسأله 7 - براى زنى كه در عدهء وفات است بيرون آمدن از خانه و فرود در اطراف منزل براى رفع حوائج و عيادت بيماران و زيارت پدر و مادر و . . . . جايز است . بله سزاوارتر و نزديكتر به احتياط آن است كه هيچ شبى را غير از خانهاى كه در حيات شوهرش سكنى داشته به سر نبرد و يا آن خانهاى كه براى نگه داشتن عده به آنجا منتقل شده به اين معنا كه اگر بعد از ظهر از آن جا بيرون رفت شام به آنجا برگردد و يا اگر بعد از نيمه شب از آنجا خارج شد صبح برگردد .
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 454
مساهمون: السيد الخميني
ص٤٥٤