واقع است و اگر وكيل اين احتمال را بدهد كه موكل او به خاطر دليلى عقلانى اين شرط را گذاشته بناست از آن تخطى ننمايد و اگر اين كار را انجام ندهد تابع معاملات فضولى است . و به حسب واقع تابع واقع است .
مسأله 18 - كسى كه ولى صغير است مانند پدر و جد پدرى جايز است در كارهاى صغير كه وى به آنها ولايت دارد وكيل بگيرد .
مسأله 19 - بر وكيل جايز نيست كه ديگرى را در مورد وكالت وكيل خود قرار دهد نه وكيل از طرف خود و نه براى موكل خود مگر اينكه مأذون از موكل باشد كه در اين صورت هر دو وجه آن جايز است . اگر موكل يكى از اين دو صورت را به صورت خاص معين نمايد بايد از آن تبعيت كرد و تعدى از آن جايز نيست و اگر به او بگويد من تو را وكيل كردم كه ديگرى را براى انجام فلان كار وكيل نمايى و بدون اشكال اجازه و اذن توكيل به ديگرى را داده است ، اگر بگويد غير از خودت را وكيل كن هر چند كه معناى آن ظهور در همين معنى دارد ، امّا خالى از تأمل نيست .
مسأله 20 - اگر وكيل دوم از طرف موكل باشد نه از طرف وكيل او در عرض و هم رديف وكيل اوّل است و وكيل اوّل هم نمىتواند او را عزل نمايد و با عزل شدن وكيل اوّل هم او عزل نمىشود حتى اگر وكيل اوّل هم از دنيا برود وكيل دوم عزل نمىشود و همچنان وكالتش باقى خواهد بود . امّا در صورتى كه وكيل از طرف وكيل باشد ، وكيل اوّل حق دارد او را عزل نمايد و وكالت دوم تابع اوّل است پس اگر موكل اوّلى را عزل نمايد و يا بميرد خود به خود عزل مىشود و بعيد نيست كه موكل هم حق داشته باشد كه او را عزل نمايد حتى اگر اوّلى نخواهد او را عزل نمايد .
مسأله 21 - جايز است كه دو نفر از طرف يك نفر براى انجام كار وكيل شوند ، اگر موكل در كلام خود بر اين تصريح نمايد كه هر دو به صورت مستقل وكالت را انجام دهند و يا اينكه از كلام او اين معنا فهميده شود بايد از آن تبعيت كنند ، و هر دو به صورت مستقل كار خود را بدون مراجعه به ديگرى انجام دهند حتى اگر نفر ديگر هم غايب و يا عاجز از انجام مورد وكالت باشد . حال چه در صورت دوم تصريح كرده باشد كه اين كار را انجام دهيد و يا مطلق باشد كه من كه را وكيل خود قرار دادم و يا عبارتى همانند اين باشد ، در اين صورت اگر يكى از آنها از دنيا برود اگر اجتماع شرط شده باشد و يا اينكه معناى اطلاق اجتماع دو وكيل باشد ، وكالت به طور كلى باطل مىشود و اگر به صورت جدا و يكى يكى وكيل كرده باشد ، وكالت ديگرى باقى است .
مسأله 22 - وكالت از طرف هر دو وكيل و موكل جايز است . پس وكيل مىتواند خودش را عزل نمايد چه موكل حاضر باشد و چه غايب و همچنين موكل هم مىتواند . لكن عزل
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 229
مساهمون: السيد الخميني
ص٢٢٩