وفات امام جواد ( ع )
مؤلفين در احوال آن حضرت يادآور شدهاند كه ايشان در ماه رمضان سال صد و نود و پنج به دنيا آمدند و وفات ايشان در اواخر ذى حجهء سال دويست و بيست و در روايت ديگرى از شيخ مفيد ، سال دويست و بيست و پنج بوده و مدت امامتشان بين هيجده و بيست و سه سال كه بيشتر آن در زمان مأمون عباسى گذشت ، بوده است . پيش از اين يادآور شديم كه آنچنان كه از نوشتهء مسعودى در اثبات الوصية برمىآيد اقامت ايشان در بغداد و مدينه بود و اندكى پيش از وفات مأمون ، به اتفاق همسر خود ، ام الفضل ، از بغداد بيرون شدند و پس از وفات مأمون با همسر خود به عراق بازگشتند و پسر خود ابو الحسن را پس از آنكه امامت ايشان بعد از خويش را تصريح كرده و اصحاب نزديك خود را از آن آگاه كردند در مدينه جاى گذاشتند . مسعودى در ادامه مىگويد :
معتصم يعنى محمد بن هارون الرشيد پس از برادرش مأمون در شعبان سال 218 هجرى به خلافت رسيد .
وقتى امام به درخواست معتصم به بغداد بازگشت ، معتصم و جعفر بن مأمون و يارانشان در صدد توطئه عليه جان ايشان بودند برخى روايات تصريح دارند كه آنها توانستند همسرش را در اين توطئه تحريك كرده و وى را بر آن دارند تا سم در انگور گذارد كه بر اثر همين سم وفات يافتند ولى شيخ مفيد در يكى از رواياتش مىگويد كه آن حضرت تا اواخر محرم سال 220 در مدينه ماند و در ذىقعدهء همان سال وفات يافت و در روايت ديگرى مىگويد وفات آن حضرت در ذىقعدهء سال 225 هجرى بود .
و در اعيان الشيعة به نقل از مرتضى در « عيون المعجزات » آمده كه معتصم از