( مانورها و جنگهاى پيامبر ( ص ) ) تعداد غزوهها ( و جنگهائى ) كه پيامبر ( ص ) شخصا در آن شركت داشت ، بيست و شش غزوه بود ، و به قول بعضى بيست و هفت غزوه بود كه به اتفاق سيره نويسان پيامبر ( ص ) كه در نه غزوهء آن شخصا با دشمن جنگيد ، و اين نه غزوه عبارت است از :
1 - بدر 2 - احد 3 - خندق 4 - قريظه 5 - خيبر 6 - فتح مكّه 7 - جنگ حنين 8 - جنگ طائف 9 - تبوك ( و به قول ديگر غزوهء مريسيع ) .
اما در مورد تعداد سريّههاى « 1 » پيامبر ( ص ) بين سيره نويسان اختلاف است .
بعضى گفتهاند : تعداد سريّهها و اغرامها نظامى پيامبر ( ص ) از هنگام ورود به مدينه تا رحلت آنحضرت ، پنجاه و سه بار بوده است ، و بعضى تعداد آن را چهل و هشت ، و بعضى شصت و شش نوشتهاند .
هامش
( 1 ) بايد توجّه داشت كه در اصطلاح هرگاه سپاه اسلام براى جنگ به سوى دشمن حركت مىكرد ، اگر شخص پيامبر ( ص ) نيز با آنها حركت كرده ، آن را « غزوه » مىگويند و اگر آنحضرت آنها را اعزام مىكرده ولى خود با آنها به جبهه نرفته آن را « سريّه » مىنامند .