فصل اول كيفيت و مراحل جمعآورى و نگارش قرآن
جمعآورى قرآن دو معنى دارد كه هر دوى آنها در نصوص دينى وارد شده است . معناى اول عبارتست از « حفظ قرآن در صفحهء قلب » كه در آيهء شريفهء
إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ
منظور شده و تعبير « جماع القرآن » نيز به همين معنى است . معناى دوم عبارتست از « نوشتن و تدوين آيات و سورههاى قرآن » .
اين معنا شامل همهء اين اقسام كه ذكر ميكنيم مىشود : نوشتن همهء آيات قرآن بدون استثناء ولى بطور پراكنده و بدون نظم موجود ميان آيات و سورهها .
نوشتن آيات يك سوره در پشت سر هم و هر سوره در يك كتيبهء جداگانه . نوشتن و تدوين همهء آيات و سورههاى قرآن با حفظ نظم آيات و سورهها در كتيبه هاى متعدد و قرار دادن آن كتيبهها بطور منظم در پشت سر يكديگر بطوريكه نظم اول تا آخر قرآن را نشان بدهد .
جمعآورى قرآن به معناى اول ، يعنى حفظ و نگاهدارى آن در صفحه قلب ، پيش از همه به رسول خدا عطا شده بود و آنحضرت اولين حافظ قرآن و سرور همهء حافظان بود . عدهاى از اصحاب نخبهء آنحضرت نيز در حال حيات وى اين توفيق را يافته بودند و قاعدتا تعداد اين عدهكم نبوده است . « القرطبى »