باندازه وصفاتى كه مذكور مىنمائيم باشند علامت صحّت مزاج وخوبى حالتند وهريك از انها را جداجدا بيان مىكنيم
( 1 ) براز نوزاد
- أول مدفوع ان سياه مايل بسرخى چسبنده وغليظ وزياد است كه آن را بعربي عقى وبفارسى ماموز نامند كه بعد از خوردن أول شير كه آن را آغز مىكويند دفع مىشود اكر طفل را دايه شير مىدهد اين آغز را ندارد بايد چنانچه در دستورات مذكور نموديم ملينى استعمال كند تا ان مادة خارج شود دوسه روز طول مىكشد كه عقى بكلى خارج شود وقتي حالت آغزى از شير سلب شد رنك براز هم تغيير كرده زرد طلائى مىشود كه كاهى دانهاى سفيد در ان موجود است وكاهى نيست هركاه اين نقاط سفيد دوامى پيدا كنند وموقوف نشوند علامت انحراف مزاج طفل است كاهى در براز شير منجمد شده ديده مىشود كه علامت هضم نشدن شير وسنكينى انست ماداميكه طفل شير مىخورد بايد روزى سه إلى چهار مرتبه اطلاق بشود ووقتي كه أو را از شير كرفتند روزى يك إلى دو مرتبه مىرود وبايد مدفوع نه خيلى صلب وسخت ونه خيلى نرم ورقيق نه خيلى كم ونه زياد باشد حدّ وسط آن را مادر بداند كه اكر كم وزياد شود ملتفت باشد بطبيب اظهار كند اكر براز سبز شود دليل هضم نشدن شير وفساد ان در معده است كاهى در شير كره پيدا مىشود از بدى شير است بايد شير را اصلاح كنند
( 2 ) بول نوزاد
- وقتي شير ماك « 1 » مىخورد بول ان چهار إلى پنج مثقال است اما وقتي شير أو زياد شد وخوب تغذيه كرد كمكم بول أو زياد شده مقدار ان به پنج سير مىرسد بول صحى انها كاهى برنك كافى زرد وشفاف صاف وبدون رايحه است اما قدرى كه در خارج مىماند رايحهء مخصوصى پيدا مىكند وقتي مريض مىشود هم در كميّت وهم در كيفيّت ان تغييرى پيدا مىشود ممكن است خيلى زياد شود
هامش
( 1 ) اغز