تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 853

مساهمون:

ص٨٥٣
ايران است . از وقتى كه حضرت فاطمه در اينجا مدفون گرديد روزبروز عظمت و ترقى آن رو بافزايش رفت و شهرتى پيدا كرد . تيمور لنك اين شهر را به كلى ويران ساخت ، خوشبختانه در دوران سلطنت سلسلهء صفويه دوباره از ميان خرابه‌ها سر بلند كرد و روى آبادانى و ترقى را ديد . كاروانسراها و بازارهاى وسيعى در آن ساخته شد و بتدريج تجارت آن رونق و اهميتى پيدا كرد ، از آن تاريخ اجساد اموات را از تمام نواحى ايران براى دفن به اين شهر انتقال دادند . در سال 1722 افغانها مجددا اين شهر را غارت و خراب كردند شقاوت و بيرحمى آنها نسبت بسكنه بيشتر از تيمور بود . يكى از سياحان اروپائى موسوم به فرازر
Fraser
كه يك قرن پس از حمله افغانها از اين شهر عبور كرده مينويسد : « از شهر آباد قم فقط توده خاكى بر جا مانده است . » در سال 1872 جمعيت اين شهر را بتقريب 4000 و در سال 1884 نزديك به 7000 نفر نوشته‌اند . لردكرزن در سال 1890 چنين مينويسد : جمعيت ثابت قم 20000 نفر و غير ثابت آن 10000 نفر است . اخيرا جمعيت ثابت آن را 25000 تا 30000 نفر و غير ثابت آن را 20000 بشمار آورده‌اند .

تاريخ بناى مقبره

بطوريكه نقل ميكنند قبر حضرت فاطمه در روى تپه‌اى در كنار رودخانه واقع بوده و بعدها زينب دختر امام محمد تقى كه از خويشان نزديك حضرت معصومه بوده در موقع عبور از اين شهر در روى قبر بقعه‌اى بنا كرده است و سادات مسافر هم اين زيارتگاه را در همه‌جا معرفى كردند و از آن تاريخ ببعد مشهور گرديد و شيعيان به زيارت آن مبادرت نمودند .