شهر قوچان قديم
قوچان قديم در ده كيلومترى غربى قوچان جديد واقع است كه اكنون روستائيان چند كلبهاى در روى خرابههاى آن بنا كردهاند . من در سفر اول كه به اين ناحيه آمدم بعشق پيدا كردن كاشىهاى قديمى طلائى رنك به اين خرابهها رفتم . با اينكه والى مشهد اجازهء كاوش به من داده بود و ميتوانستم آزادانه به كار بپردازم متنفذين محلى مانع شدند و اشكالتراشى كردند و سرانجام پس از ده روز سرگردانى و ملاقات با اين و آن اجازه رفتن به آنجا را به من دادند ، متاسفانه در موقع شروع بحفريات هوا فوقالعاده سرد شد و برف زيادى روى زمين را پوشانيد بطوريكه عمل حفارى غيرممكن گرديد و من مجبور شدم به طرف روسيه بروم .
زلزلههاى متوالى در قوچان
در سفر پيش كه من بقوچان قديم رفته بودم روستائيان از وقوع زلزلهء تازهاى در وحشت بودند ، آنها در آنجا كلبههائى با تيرهاى سبك و شاخههاى درختان براى خود بنا كرده بودند تا از زلزله كمتر آسيب ببينند .
از نيم قرن پيش تا حال سه دفعه زلزله سخت در آنمحل بروز كرده ، دفعه اول در سال 1852 بود كه در نتيجهء آن 2000 نفر از سكنه و عده زيادى از حيوانات اهلى تلف شدند ، دفعهء دوم در سال 1871 باز زلزلهاى در آنجا بوقوع پيوست كه به سختى دفعه نخستين نبود و سكنه نتوانستند و يا نخواستند از محل مأنوس خود دست بردارند ، بنابراين پس از زلزله خرابيها را تعمير كردند و در آنها جاى گرفتند .
دفعه سوم در 17 نوامبر 1893 زلزلهء بسيار شديد و موحشى در آنجا بروز كرد كه بسى سختتر از دو زلزلهء قبلى بود ، در اثر اين زلزله نيمى از سكنه قوچان تلف شد و بقيه مجبور بمهاجرت گرديد و فقط عدهء بسيار قليلى در آنجا ماند و اين عده هم پس از زلزله 1895 به كلى اين محل را تخليه كرده و پراكنده گرديد .
حركت از قوچان
بارى ما پس از سياحت شهر قوچان حركت كرديم و در دهكدهاى كه سه فرسنك از قوچان فاصله داشت براى صرف صبحانه توقف مختصرى نموديم . ما را بمحوطهء محصورى بردند كه در آن يونجه كاشته شده بود و صفا و طراوت خاصى داشت . در اينجا بتماشاى تعمير خانهاى پرداختيم ، دو نفر مرد در بالاى بامى نشسته