تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 593

مساهمون:

ص٥٩٣
غالبا كسانى بطبابت اشتغال دارند كه از معلومات طبى ابدا بهره‌اى ندارند و گاهى بجاى مطبوخ نباتات ادويهء اروپائى را در غير مورد استعمال ميكنند و مريض را بخطر مياندازند

تقسيم امراض

اطباء ايرانى عقيده دارند كه امراض بواسطهء حرارت و برودت و رطوبت و غلبهء اخلاط بروز مىكند . امراض حاره را با ادويهء مبرد معالجه ميكنند و درصورتيكه مرض طول بكشد بسا مىشود كه هردو نوع ادويه را به كار مىبرند . معمولا ابتدا مسهلى به مريض ميدهند و يك يا چند دفعه از او خون ميگيرند و گاهى مىشود كه بواسطهء خون گرفتن زياد مريض ضعيف و مشرف بموت ميگردد . براى معالجهء امراض رطوبى مقدارى كنين و ادويهء معطر مخلوط با شراب و مطبوخ‌هاى گرم به مريض ميدهند .

انتخاب طبيب

ايرانيان چندان بمشورت مقيد نيستند و براى انتخاب طبيب نام چند نفر از آنها را نوشته و با استخاره يكى از آنها را انتخاب ميكنند و دوائى را هم كه طبيب دستور ميدهد اغلب با استخاره به مريض ميدهند .

جراحى در ايران

در ولايات مخصوصا در دهكده‌ها جراح تحصيل كرده‌اى وجود ندارد . بيشتر دلاكان و نعلبندان به عمل جراحى ميپردازند . ايرانيان از قطع عضو بدن و پاره كردن شكم بىنهايت وحشت دارند و معتقدند كه اين عمل ننك‌آور بايد دربارهء سارقين و قاتلين اجرا شود و اگر احيانا برحسب ضرورت مثلا انگشتى را قطع نمايند باقىماندهء آن را در روغن جوشان يا زفت فروميبرند .

شكسته‌بندى

شكسته‌بندان در انظار از جراحان محترم‌تر هستند . آنها خلع مفصل يا پيچ‌خوردگى را مالش ميدهند و بعد آن را با پارچه‌اى كه زردهء تخم‌مرغ روى آن كشيده باشند محكم مىبندند و اگر تشخيص دهند كه استخوانى شكسته است آن را با پارچهء قيراندودى مىبندند و مريض را باستراحت توصيه مينمايند و ما دامى كه مريض به آنها حق الزحمه ندهد اجازه نميدهند كه از جاى خود بلند شود بنابراين عضو از حركت ميافتد و يا اقلا منحنى مىشود .