كه از سيم و زر ساخته شده بودند و اكنون نمونهء آنها موجود است .
اين نوع دوات مانند استوانهاى است كه قاعدهء آن بزرگتر از رأس آنست و سرپوش آن هم مانند گنبد كوچكى است . در اطراف اين دوات نقوش بهمپيچيدهء زيبا و دوايرى كه در آنها مرغان يا حيواناتى نمايش داده شدهاند حك شده است و مضامينى هم به شكل كتيبه به منظور نيكبختى و كاميابى مالكش در روى آن حكاكى شده است .
دواتهاى فلزى قديمى كمياب هستند ، شكل آنها مانند مكعب مستطيل است و سطوح جانبى آنها با سيم و زر تزيين يافته است ، يعنى ابتدا روى آنها را با قلم كنده بعد با طلا و نقره پر كردهاند . استاد صنعتگر نهايت دقت خود را در ساختن اين اشياء كوچك به كار برده و آنها را در كمال زيبائى و ظرافت از زير دست خود بيرون آورده است ، ما در نيشابور چند عدد از اين دواتهاى مستطيل را بدست آورديم .
يكى از آنها متاسفانه ناقص شده است يعنى فاقد آن قسمتى است كه مركب در آن ميريختهاند اما تزيينات آن باقيست و هنرمندى حكاك را به خوبى نشان ميدهد و سرپوش آن هم باندازهء دو ثلث طول آن است .
اشياء مفرغى
در ضمن حفريات مجسمههاى حيواناتى بدست آمده كه از مفرغ ساخته شدهاند ، يكى از آنها به شكل گوسفندى است كه دنبهء بزرگى دارد ، اين اشياء مفرغى در زمانهاى بسيار دور ساخته شدهاند و معلوم نيست براى چه منظور به كار ميرفتهاند . ممكن است فرض كرد كه آنها را براى تعويذ و حرز به كار ميبردهاند و يا بجاى گوسفند زنده بمعابد تقديم ميكردهاند .
اشيائى هم پيدا مىشود كه از روى قواعد و اصول هنرى ساخته نشدهاند زيرا نظم و ترتيب خوبى در آنها مشاهده نميشود و چنين مينمايد كه چوپانان براى تفنن با چاقوهاى خود اشيائى از سنك درست كردهاند و بعد نظير آنها را با مفرغ ساختهاند ، ما در خراسان بيكى از اين اشياء تجملى برخورديم كه شكل بسيار عجيبى داشت ، اين مجسمه به شكل حيوانى است كه چهار پا دارد و با خرطوم خود كلهء قوچى را نگهدارى