براى ساختن اين نوع خانهها خشت خام و گل به كار مىبرند . ديوارها عموما 50 / 2 متر ارتفاع و 75 الى 80 سانتيمتر ضخامت دارند ، در نواحى جنوبى سقف را هم با خشت خام ميزنند و در جاهائى كه چوب زياد باشد آن را با تير ميپوشانند و روى تير حصير مياندازند و روى حصير هم شاخوبرك خشكيدهء نباتات را ريخته و بعد با گل مخلوط بكاه روى آنها را ميپوشانند . اطاقهاى دهقانى بدون پنجره هستند و فقط يك درب ورودى دارند و در سقف آنها نيز روزنى براى خروج دود قرار دارد .
در سواحل بحر خزر يعنى در گيلان و مازندران غالبا خانهها را با چوب ميسازند و بام آنها را هم با سفال يا ساقهء برنج ميپوشانند .
در قلعهها ، اطاقها در اطراف محوطه ساخته ميشوند و به ديوار قلعه تكيه دارند .
قلعهها داراى در بزرك محكمى هستند كه شبها آن را ميبندند تا از دستبرد سارقين محفوظ بمانند و غالبا در چهارگوشهء آنها برجهائى ميسازند تا در موقع هجوم قبايل بتوانند از خود دفاع نمايند .
طرز ساختمان خانهء گلى
سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 143
مساهمون: هانرى رونه دالمانى
ص١٤٣