تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 141

مساهمون:

ص١٤١

طريق كهنه كردن فرش

نظر باينكه اروپائيان طالب فرشهاى كهنه هستند ، ايرانيان فرش‌هاى تازه را در مدت كمى كهنه كرده و به آنها ميفروشند . براى اين كار فرش را در معابر عمومى مياندازند تا مردم و حيوانات از روى آن عبور كنند ولى با اين ترتيب فرش خراب مىشود و پشم آن از ميان ميرود و ممكن است تارهاى آن هم پاره شوند . طريقه ديگر كه بهتر از طريق فوق است اين است كه پشمها را با رنك خفيفى رنك ميكنند و از آن‌ها فرش ميبافند و پس از بافتن هم مدتى آنها را در آفتاب مى - گذارند تا كم‌رنك شوند . اين نوع فرش‌ها را كهنه‌نما ميگويند كه در اروپا خريداران زيادى دارند . براى آزمايش رنك فرشها بايد پارچه سفيدى را با آب تر كرده و به سختى روى آن بكشند ، هرگاه رنك جوهرى باشد لكه‌اى روى پارچه ميافتد و اگر رنك ثابت باشد لكه‌اى ظاهر نميشود .

كيفيت رنگها

بىمناسبت نيست كه برموز و كيفيت اين رنگهاى معمولى هم اشاره‌اى بكنيم . در زمان‌هاى بسيار دور كه انسان به حالت بدوى زندگانى ميكرد معتقد بود كه عناصر در زندگانى او تأثيرات آشكارى دارند بنابراين مردم آن عصرها راجع برنگهاى معمولى هم خواصى قائل شده بودند و بطرق مختلف به توصيف آنها ميپرداختند ، عقيدهء ملل شرقى نسبت بالوان عناصر چنين بوده است : رنك زمين ( زرد ) است و مغلوب چوب است ( سبز ) كه در سطح آن ميرويد و چوب هم مغلوب فلز است ( سفيد ) و فلز هم بنوبهء خود مغلوب حرارت آتش است ( قرمز ) و حرارت هم مغلوب آب است ( سياه ) . چينىها هم براى الوان پنجگانه امتداد و فصل و عنصر و ستاره و فلزى مطابق جدول زير قائل بوده‌اند :