تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 1153

مساهمون:

ص١١٥٣

ادامهء شورش

در ماه فوريه 1909 در تهران و ساير مراكز تجارتى شورش فوق‌العاده‌اى توليد گرديد و سه ربع دكانهاى بازار بسته شد . ستار خان در تبريز كاملا بر اوضاع مسلط و داراى 12000 فدائى مسلح و 10000 نيروى ذخيره بود و چند توپ با ذخاير جنگى زيادى در اختيار داشت و با اين نيرو دسته‌هائى را كه مجتهدين و انجمنهاى مخالف مشروطيت مسلح كرده بودند همه را پراكنده نمود و متعاقب آن بقشون عين الدوله كه شاه براى خاموش كردن شورش بتبريز فرستاده بود حملهء سختى نمود و شكست فاحشى به آنها داد . مشروطه‌خواهان در مازندران انجمنى تأسيس كردند و در گيلان هم شورش بالا گرفت و شورشيان حاكم را كه درصدد فرار بود با سى نفر از صاحب‌منصبان و كارمندان دولتى كه بر ضد مشروطيت كار ميكردند دستگير و بقتل رسانيدند . در مركز ايران و در جنوب آن هم بختياريان مجهز شروع بعمليات نمودند و صمصام السلطنه ايلخانى بختيارى شهر اصفهان را به حالت دفاع درآورد و سنگربندى نمود كه اگر احيانا نيروى دولتى برسد بتواند به سهولت بدفع آن پردازد . در خراسان و ساير ايالات هم انقلاب رو بشدت گذارد ، حكام نظر بفقدان پول و نيرو نتوانستند در مقابل شورشيان مقاومت نمايند . دره گز مركز شورشيان بود و مرد دليرى موسوم به محمد آقاى حسين‌زاده كه او را ستار خان شرقى لقب داده بودند در رأس آنها قرار داشت . از طرف ديگر قشون دولتى كه چندين ماه بىحقوق مانده بود متدرجا به شورشيان ملحق گرديد و موجبات ناامنى فراهم شد و مليون از ترس اينكه مبادا روسها باز هم مبلغى بشاه وام دهند يادداشتى به تمام سفارتخانه‌ها فرستادند مبنى بر اينكه هرنوع وامى كه قبل از تشكيل پارلمان قانونى بدولتيان يا مشروطه‌خواهان داده شود از درجهء اعتبار ساقط است .