تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 1149

مساهمون:

ص١١٤٩
و كماكان او را بحكومت تهران باقى گذارد .

تأثير كودتا در ايالات

كودتاى تهران در ايالات مخصوصا در آذربايجان و گيلان موجب شورش گرديد و جنگهاى سخت و خونين در تبريز بين طرفداران شاه و آزاديخواهان بوقوع پيوست و رحيم خان كه با فوجى از طرف شاه مأمور سركوبى مشروطه‌خواهان تبريز شده بود ، چون نتوانست كارى صورت دهد عقب‌نشينى اختيار كرد و شهر تبريز در تحت رهبرى ستار خان سردار ملى در تصرف شورشيان مشروطه‌خواه باقى ماند . در 23 ژويه شاه كابينهء جديدى برياست مشير السلطنه تشكيل داد و با وجود كوششهاى زيادى كه براى سركوبى مشروطه‌خواهان به عمل آورد نتوانست شورش ايالات و ولايات را بر طرف سازد . در 8 سپتامبر دولتين روس و انگليس بالاتفاق بشاه تكليف كردند كه طرفدارى خود را نسبت باساس مشروطيت بوسيلهء اعلانى ثابت نمايد و به او خاطرنشان كردند كه اوضاع ايران رو بوخامت گذارده و ممكن است جان و مال اروپائيان مقيم ايران در معرض خطر واقع شود . شاه هم چون خود را در فشار ديد ناچار اعلانى منتشر نمود و بملت وعده داد كه در ماه نوامبر انتخابات شروع و پارلمان جديد داير خواهد گرديد . در 11 سپتامبر چون قشون دولتى در تبريز با شكست فاحشى مواجه گرديد شاه يادداشتى براى آزاديخواهان تبريز فرستاد كه اگر اسلحه را بر زمين گذارند و ترك مخاصمه نمايند و چهار نفر رؤساى عمدهء انقلاب ، مخصوصا ستار خان را تحويل قشون دولتى بدهند مشروطيت را برقرار خواهد كرد . در 18 همان ماه آزاديخواهان تبريز بيادداشت شاه چنين پاسخ دادند : « اگر شاه پارلمان را افتتاح نمايد آنها هم ترك سلاح كرده و رؤساى نهضت ملى را در خود شهر تبريز بقونسولخانه انگليس تحويل خواهند داد تا بوسيلهء محكمه‌اى كه پارلمان
سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 1149 | هانرى رونه دالمانى / محمد على فره وشى