تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 1145

مساهمون:

ص١١٤٥
را بمجلس تسليم كرد كه اگر تا 2 ساعت ديگر مردم را از محوطهء بهارستان پراكنده نكنيد قشون با قوه قهريه آنها را از آنجا بيرون خواهد كرد .

درخواست احترام بمشروطيت از شاه

در 16 همان ماه هيئتى از طرف مجلس باردوى سلطنتى رفت و يادداشت اولتيماتوم مانندى بشاه تسليم نمود كه در ضمن تذكار خطاها و مخالفت‌هاى علنى او براى آخرين بار به او يادآور شده بود كه اگر بسوگند و وعده‌هاى خود وفا نكند مجلس منحل و امور اجتماعى مختل خواهد شد . شاه اين هيئت را بسردى پذيرفت و پس از آنكه از مضمون يادداشت آگاه شد مانند بازيگران صحنهء نمايش حركتى به خود داد و دست بقبضه شمشير خود زد و شفاها در پاسخ چنين گفت : « بخاطر بياوريد كه نياكان من بوسيلهء شمشير تخت و تاج را بدست آورده و براى اعقاب خود بميراث گذارده‌اند و من نيز براى حفظ اين ميراث دست بشمشير خواهم زد . » هيئت پس از شنيدن اين پاسخ بشاه گفت كه اگر در تصميم خود باقى بماند مجلس منحل خواهد شد و او مسئول انحلال آن است . اما شاه به حرف آنها اعتنائى نكرد و از تكرار چنين صحنه‌ها غضبناك شد و بوزراى خود گفت بمجلسيان اخطار كنيد كه اگر به زودى ناطقين و رؤساى مليون را تبعيد نكنند و انجمنها را منحل نسازند و حقوق 10000 نفر سرباز مستحفظ دربار را ندهند من با آنها سازش نخواهم كرد . وقتى كه وزرا چنين اولتيماتومى را از طرف شاه بمجلس دادند تمام وكلا مبهوت مانده و از كسى صدائى شنيده نشد و فقط رئيس مجلس گفت : من به غير از اين جواب انتظار ديگرى از شاه نداشتم .

كودتاى محمد على شاه در 23 ژوئن 1908

پس از اين جواب شاه براى اجراى تصميمات خود بلافاصله چند نفر از رؤساى مليون را دستگير كرد و بحبس انداخت و متعاقب آن اعلانى منتشر كرد كه تشكيل انجمنها بر خلاف
سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 1145 | هانرى رونه دالمانى / محمد على فره وشى