مساويست با مجموع اعداد متواليه بين واحد تا آن عدد مثلا واحد بعلاوه هشت را اگر در نصف هشت ضرب كنيم « 36 » مىشود و اينعدد عبارتست از مجموع اعداد متوالى از يك تا هشت چون « 1 + 2 » مىشود « 3 » و « 3 + 3 » مىشود « 6 » و « 6 + 4 » مىشود « 10 » و « 10 + 5 » مىشود « 15 » و « 15 + 6 » مىشود « 21 » و « 21 + 7 » مىشود « 28 » و « 28 + 8 » مىشود « 36 » و همچنين است در سائر اعداد .
پس در مسئله مفروض اگر واحد + شيئ را در نصف شيئ ضرب كنيم حاصل ضربش مساويست با مجموع دنانير .
سپس عدد دنانير را كه عبارت باشد از « 2 / 1 1 » بر تعداد وارث كه آن هم مجهولست و شيئ فرض مىكنيم تقسيم مىنمائيم حاصل قسمت برطبق سؤال هفت مىشود .
و اينعمل را به اين شكل مىنويسيم 7 - شيئ : 2 / 1 1
بعد مىگوئيم حاصل ضرب خارج قسمت در مقسوم عليه مساوى است با مقدار مقسوم چنانچه قبلا گفته شد پس در اينجا مىنويسيم حال ضرب هفت در شيئ مساويست با 2 / 1 1 پس يكدستگاه جبرى تشكيل مىدهيم به اين شكل شيئ 2 / 1 + 1 شيئ - 7 شيئ پس ايندستگاه را جبر مىكنيم به اين ترتيب كه يك شيئ را كه نصف مال است تضعيف كرده يك مال و يك شيئ مىگردد و به همين نسبت بهفت مىافزائيم يعنى دو چندانش مىكنيم « 14 » مىشود پس معادله باينصورت درمىآيد 1 شيئ + 1 مال - 14 شيئ .
بعد ايندستگاه را مقابله مىنمائيم يك شيئ از « 14 » شيئ با شيئ طرف ديگر دستگاه مقابله كرده ساقط مىشوند پس بعد از جبر و مقابله صورت دستگاه به اين شكل در مىآيد 1 مال - 13 شيئ .
و طبق قاعدهاى كه گفتيم عدد اشياء را بر عدد اموال تقسيم مىكنيم حاصل عدد اولاد است اين كار را انجام داديم حاصل « 13 » شد پس از آن طبق سؤال « 13 » را در عدد « 7 » ضرب مىكنيم حاصل « 91 » مىشود پس مجموع دنانير اينمقدار مىباشد .
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 221
مساهمون: الشيخ البهائي العاملي
ص٢٢١