چنان كه مىگويند ؛ عبد اللّه بن سلّام همان كسى است كه اين آيهء شريفه در شأن او نازل شد :
وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى مِثْلِهِ فَآمَنَ وَ اسْتَكْبَرْتُمْ .
« 1 »
و شاهدى از فرزندان اسرائيل به مشابهت آن ( با تورات ) گواهى داده و ايمان آورد و شما تكبّر نموديد .
نزول آيهء زير را نيز در شأن وى مىدانند
قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ .
« 2 »
بگو : كافى است خدا و آن كس كه نزد او علم كتاب است ، ميان من و شما گواه باشد .
مطالب و فضايل ساختگى ديگرى نيز دربارهء پسر سلّام گفتهاند كه ما به بيان و بررسى همين مقدار بسنده مىكنيم . به اختصار چند نكته را در اين باره مورد توجّه قرار مىدهيم ؛
أ . علاوه بر تناقض آشكار روايات مربوط به چگونگى مسلمان شدن وى ، برخى مسلمانى پسر سلّام را تا سال هشتم هجرى به تأخير مىاندازند . « 3 »
ب . در خصوص آيهء
وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ . . .
چند نكته را توضيح مىدهيم ؛
1 . روايت شده كه اين آيه دربارهء ميمون بن بنيامين در قصّهاى تقريبا شبيه قصّهء عبد اللّه بن سلّام فرود آمد . « 4 » از زهرى ، مجاهد ، پسر عمر ، سعيد بن جبير ، عمر و قتاده نيز خلاف آنچه درباره ابن سلّام مىگويند ، نقل شده است . « 5 »
هامش
( 1 ) . احقاف ( 46 ) : 10 ؛ بنگريد : اسد الغابه ، 3 / 176 ؛ صحيح بخارى ، 7 / 9 ؛ الدر المنثور ، 4 / 69 .
( 2 ) . رعد ( 13 ) : 43 ؛ بنگريد : الاصابه ، 2 / 321 ؛ الدر المنثور ، 4 / 69 ؛ الاستيعاب ، 2 / 383 .
( 3 ) . الاصابه ، 2 / 320 .
( 4 ) . بنگريد : الدر المنثور ، 6 / 40 ؛ فتح البارى ، 7 / 98 ؛ الاصابه ، 3 / 471 .
( 5 ) . الدر المنثور ، 4 / 69 ؛ مشكل الآثار ، 1 / 137 .