گفتهاند : ابنتيهان ، و گفتهاند ، براء بن معرور اولين كس بوده است . « 1 »
گفتهاند : اولين كس پس از پيامبر ( ص ) كه قرآن را آشكارا بر قريش خواند ، ابنمسعود بود . « 2 »
ابنقتيبه از شعبى نقل مىكند : مهاجران پيشگام كسانى بودند كه در بيعت رضوان حضور داشتند . سعيد بن مسيب گويد : هر كه به سوى دو قبله نماز خوانده از مهاجران پيشگام شمرده شود . « 3 »
ابناثير : جنگ سمير در روزگار جاهلى ، اولين دودستگى ميان انصار بود . « 4 »
شيخ صدوق : از دوازده نفرى كه بيعت با ابوبكر را نپذيرفتند ، شش نفر از مهاجران بودند و شش تن از انصار ، كه سوى منبر رسول خدا ( ص ) شتافتند و بر گرد آن فراهم آمدند و انصار به مهاجران گفتند : خداوند عزوجل در قرآن با نام شما آغاز كرده و فرموده است :
لَقَدْ تابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي ساعَةِ الْعُسْرَةِ
« 5 » « بهراستى ، خدا بر پيامبر و مهاجران و انصار كه در آن ساعت دشوار از او پيروى كردند ، ببخشود » پس شما سخن آغاز كنيد . اولين كسى كه برخاست و به سخن پرداخت ، خالد بن سعيد بن عاص بود كه با انتقاد از بنىاميه چنين گفت : اى ابوبكر ، از خدا بترس ، كه تو خود مىدانى پيش از اين رسول خدا ( ص ) در بارهى على ( ع ) با ما چه گفته است . آيا نمىدانى كه در روز نبرد بنىقريظه آنگاه كه ما او را در ميان گرفته بوديم ، رو به سوى بزرگان ما
هامش
( 1 ) . نگاه كنيد به : تاريخ الامم و الملوك 2 / 364 . براى آشنايى با روايات مختلف در اين زمينه بنگريد به : الاستيعاب 3 / 1348 كه بنا به نقل ابن عبدالبر ، بنو عبدالاشهل بر اين باورند كه مالك بن تيهان كه از قبيلهى اوس مدينه بود ، در بيعت با رسول خدا ( ص ) پيشگام بود ، ولى بنو عبدالنجار معتقدند كه ابوامامه اسعد بن زراره نخستين كسى بوده كه بيعت كرده و بنو سلمه را باور آن است كه اين فضيلت از آن براء بن معرور است .
( 2 ) . السيرة النبوية 1 / 314 ؛ اسدالغابة 3 / 281
( 3 ) . المعارف 572
( 4 ) . الكامل 1 / 658
( 5 ) . توبه 117 .