چون جبرئيل با فرمان اذان نازل شد و على ( ع ) نيز شنيد ، به فرمان پيامبر ( ص ) اولين كسى كه اميرالمؤمنين ( ع ) اذان را به او آموخت ، بلال بود .
حموى به نقل از زجاجى : فدك را به نام « فدك بن حام » نخستين كسى كه بدان جا وارد شد ، چنين ناميدهاند . « 1 »
بلاذرى : هنگامى كه براء بن مالك مرزبان زآره « 2 » را از پاى درآورد و سَلَب « 3 » او را ستاند ، از فراوانى آن ، عمَر بر آن خمس نهاد « 4 » و گفت : اين نخستين سلَب در اسلام بود كه از آن خمس ستانده شد . « 5 »
امام صادق ( ع ) فرمود : در روز رستاخيز اولين اندامى كه سخن گويد رحِم است كه چنين بخواهد : « بار پروردگارا ! هر كه در دنيا با من پيوسته ، امروز ميان خود را با او بپيوند ، و هر كه در دنيا از من گسسته ، امروز رشتهى ميان خود و او را بگسل . » « 6 »
اميرالمؤمنين ( ع ) فرمود : در روز واپسين ، نخستين چيزى كه بدان بياغازند ، بخشيدن آب ( به تشنگان ) است ؛ يعنى به پاداش آن پرداخته شود . « 7 »
هامش
( 1 ) . معجم البلدان 4 / 240
( 2 ) . قريهاى بزرگ در بحرين كه به سال 12 ق . هنگام خلافت ابوبكر گشوده شد و با اهالى آن صلح برقرار گرديد .
( 3 ) . دستبند و كمربند و قبا و ديگر اشياى قيمتى فرد .
( 4 ) . هرگاه مسلمانى حريف خود را در نبرد تنبهتن بكشد ، مىتواند اشياى همراه او را براى خود تصرف نموده و خمس به آنها تعلق نمىگيرد . و اين را سلَب گويند .
در زمان پيامبر اين گونه نبوده است كه مسلمانان ، به خواست خود با قبيلهاى بجنگند ، بلكه با اجازه و هماهنگى يا با حضور پيامبر بوده است و پس از جنگ ، پيامبر ( ص ) غنايم جنگى را يكجا جمع مىفرمود و بعد از اخراج خمس ، آن را بين سربازان تقسيم مىكردند ، مگر در تجهيزاتى كه در حال نبرد به همراه دشمن بوده است . اين تجهيزات نصيب آن كسى مىشد كه صاحبش را با درگيرى كشته بود ، مسلمانان از اين گونه غنايم جنگى به سلب القتيل تعبير مىكردند
( 5 ) . فتوح البلدان 92
( 6 ) . الكافى 2 / 151
( 7 ) . همان 4 / 57 .