ستم روا دارد ، صدقه مىدهم . ( 11 ) و در بارهء اين كلمه : « ربّانيين » ( 12 ) از قرآن مجيد گفتهاند ؛ يعنى : بردباران و دانشمندان .
پيامبر ( ص ) فرمود : آنگاه كه در روز قيامت خلايق جمع شوند ، مناديى ندا كند : اهل فضيلت كجايند ؟ گروهى از مردم بپاخيزند ، و شروع كنند با سرعت به رفتن طرف بهشت ، فرشتگان آنها را ببينند و بگويند : شما را مىبينيم كه به سرعت سمت بهشت مىرويد ؟ جواب مىدهند : آرى ما اهل فضيلتيم . مىپرسند :
فضيلت شما چه بود ؟ جواب مىدهند : هر گاه كسى به ما ستم روا مىداشت ما گذشت مىكرديم ، و هر گاه كسى به ما بدى مىكرد ، مىبخشيديم ، و هر گاه رفتار جاهلانهاى مىكرد ، شكيبايى مىورزيديم ، آنگاه گفته مىشود : وارد بهشت شويد ، چه خوب است مزد نيكوكاران ! ( 13 ) يكى از بزرگان مىگفت : دانش بياموزيد ، و بهمراه دانش ، آرامش و بردبارى نيز بياموزيد .
امير المؤمنين ( ع ) مىفرمود : نيكى آن نيست كه مال و فرزند زياد داشته باشى بلكه نيكى آن است كه عملت افزون باشد و شكيبائيت زياد باشد ، و به مردم با عبادت خدا افتخار كنى ، و هر گاه نيكى كردى سپاس خدا را گويى ، و اگر بدى كردى از خداوند طلب مغفرت كنى . آنگاه امير المؤمنين ( ع ) افزود : نخستين عوضى كه شخص بردبار از بردباريش به دست مىآورد ، آن است كه همهء مردم در برابر نادان ، او را يارى مىكنند . ( 14 ) و يكى از بزرگان در بارهء آيهء مباركهء : « . . . آنگاه كسى كه ميان تو و او خصومتى است ، همچون دوستى مهربان گردد ، و اين مقام داده نشود مگر كسانى را كه پايدارند ، و داده نشود ، مگر آن را كه بهرهء زيادى دارد . » ( 15 ) مىگويد : مقصود آن كسى است كه در مقام دشنام به برادر مسلمانش گويد : اگر تو دروغ مىگويى خدا از تو بگذرد ، و اگر راست مىگويى خداوند از
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 242
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٢٤٢