تحرير مؤلّف اين كتابهاست فقط مطالبى را كه صريحا به معصوم نسبت دادهاند نقل كردهايم نه همهء كلمات آنها را .
از آنجا كه بناى ما بر استقصاى أحاديث از همهء منابع مذكور بوده است « 1 » با مراجعه به اين بخش به روشنى معلوم مىشود كه كدام يك از أحاديث رؤيت هلال در چه منابعى وبه چه صورتي روايت شدهاند . بنابراين ، فقهپژوهان نيازى به مراجعه به منابع حديثي ندارند ، چون همهء أحاديث با همهء خصوصيات واختلافات سندى ومتنى با دقّت تمام ثبت وضبط شدهاند .
همهء أحاديث رؤيت هلال كتب أربعة أوائل ، وكتب أربعة أواخر استقصا ودر اين باب نقل شده است مگر احاديثى كه محرز شد از كتب أهل سنّت به كتب أربعة أواخر راه يافته است كه اين گونه أحاديث را به نقل از منابع عامّه ، ذيل عنوان « أخبار العامّة » نقل كردهايم .
مثلا : حديث ذيل را محدّث نوري در مستدرك الوسائل « 2 » از تفسير أبو الفتوح رازي نقل كرده است ، ولى چون عامّى ، ومنبع اصلى آن كتب عامّه است ، در باب 15 ذيل عنوان « أخبار العامّة » به نقل از منابع آنان درج كردهايم :
عن عبد الله بن عمر ، قال قال رسول الله صلّى اللّه عليه وآله : « نحن أمّة أميّة ، لا نكتب ولا نحسب ، الشهر هكذا وهكذا » وعقد بيده مرّة ثلاثين ، ومرّة تسعة وعشرين « 3 » .
همچنين حديث « صوموا لرؤيته وأفطروا لرؤيته » كه محدّث نوري از عوالي اللآلي روايت كرده « 4 » ومنبع اصلى آن كتب عامّه است وما در باب 3 ، حديث 3 ذيل عنوان « أخبار العامّة » آن را از أهل سنّت نقل كردهايم .
همچنين است حديثي كه سيد در اقبال از منابع أهل سنّت نقل كرده ودر بخش سوم همين مجموعه ج 3 ، ص 1551 ، گذشت .
هامش
( 1 ) . البتة باب 1 يعنى « باب صيام يوم يشكّ فيه من شهر رمضان هو أو من شعبان » مشتمل بر همهء أحاديث صوم يوم الشكّ نيست ، بلكه آنچه را كه بيشتر به رؤيت هلال مربوط است ، يا در مباحث فقهى رؤيت هلال به آن تمسّك كردهاند ، نقل كردهايم .
( 2 ) . مستدرك الوسائل ، ج 7 ، ص 411 ، أبواب أحكام شهر رمضان ، الباب 4 ، ح 19 .
( 3 ) . روض الجنان ، ج 2 ، ص 24 ، وج 3 ، ص 12 .
( 4 ) . عوالي اللآلي ، ج 2 ، ص 233 ، ح 3 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 7 ، ص 404 ، أبواب أحكام شهر رمضان ، الباب 3 ، ح 3 .