باب دوم مباحث رؤيت هلال
رؤيت هلال ، يكى از مسائل بحثانگيز ، معركه آرا ، پرسروصدا وپرفروع است ودر طول تاريخ همواره در هر دورهاى يك يا دو فرع آن ، مورد نزاع واختلاف بوده است . مثلا در سدهء چهارم وپنجم موضوع عدد ورؤيت ، ودر أواخر دوران صفويه وپس از آن مسأله رؤيت هلال پيش از زوال بيش از همه مورد بحث بوده است ونيز در زمان ما اشتراط يا عدم اشتراط اتّحاد آفاق ، اعتبار قول هيوى ومحاسبات فلكى وسرانجام رؤيت هلال با چشم مسلّح از بحثانگيزترين فرعهاى اين موضوع است . البتة در رؤيت هلال مباحث بسيارى مطرح بوده است از جمله :
طرق وامارات معتبر براي ثبوت هلال ، مانند رؤيت ، بيّنه ، وصور مختلف آن ، گذشت سى روز از ماه قمري قبل ؛ طرق وامارات غير معتبر ، مانند غروب هلال بعد از شفق ، تطوّق ( به نظر برخى ) ، شهادت يك شاهد ، شهادت زن ؛
حكم حاكم در رؤيت هلال ، شهادت بر شهادت ، چگونگى ثبوت هلال در قطبين ، وظيفهء شاكّ در هلال شوّال ، ضابطهء وحدت وتقارب أفق ، ليلة القدر وارتباط آن با رؤيت .
افزون بر اينها ، به مناسبت بحثهاى بسيار مفيدى لابلاى آثار مربوط به رؤيت هلال به چشم مىخورد ، مانند ولايت فقيه ، توثيق عمر بن حنظله وبحثهاى سودمند أدبي ، حديثي وتاريخي .