اگر تمكّن از رفتن به حج ولو از طريق آزاد را دارد ، بايد به حج برود واگر به علت بيمارى يا كهولت سن نمىتواند به حج برود بنا بر احتياط واجب بايد كسى را به نيابت خود بفرستد . « 1 »
الشيخ الصافي : احتياط واجب در صورت بقاء استطاعت مالي اين است كه شخصي را به نيابت خود بفرستد كه حج بجاآورد واگر استطاعت مالي أو باقي نيست ، اگر در سنوات گذشته به غير از طريق ثبت نام امكان تشرف به حج براي أو نبوده وفعلًا كه امكان حاصل شده استطاعت مالي ندارد حج بر أو واجب نيست . « 2 »
الشيخ المكارم : همان عبارت امام قدس سره ( حاشية ندارد ) . « 3 »
الشيخ الفاضل : چنانچه حج قبلًا بر أو مستقر نشده در فرض مزبور مستطيع نيست وحج بر أو واجب نيست ونيابت گرفتن در حج مستحبّى مانع ندارد ودر صورتي كه مستقر شده وتوانايى تا آخر عمر ندارد بايد نائب بگيرد .
رجوع به كفايت
السيد الگلپايگاني قدس سره : در استطاعت بنا بر أقوى رجوع به كفايت معتبر است . « 4 »
السيد السيستاني : الخامس : الرجوع إلى الكفاية وهو التمكّن بالفعل أو بالقوّة من إعاشة نفسه وعائلته بعد الرجوع . . . « 5 »
السيد الشبيري : داشتن پول وشغل مناسب ( پس از بازگشت از حج ) از شرائط نيست ، بلى اگر رفتن به حج مستلزم اختلال در زندگى باشد ( پس از مراجعت ) حج واجب نمىباشد . « 6 »
هامش
( 1 ) مهر خاص .
( 2 ) مهر خاص .
( 3 ) ص 27
( 4 ) ص 35
( 5 ) ص 17
( 6 ) ص 8 ، م 24