مُصْحَف در روايات و اخبار
1 . معناى مُصْحَف در لغت عرب
در زبان عرب ، به چيزى كه در آن مىنويسند « صحيفه » و جمع آن را ، صحائف ، صُحُف و صُحْف گويند . « 1 » و « مُصْحَف » و « مِصْحَف » را ، « الجامع بين الدّفّتين » يعنى مجموعه ميان دو جلد ، نامند .
در تفسير « دفّتين » گفتهاند : الدَّفَّة : جنب و پهلو و صفحه هر چيز است . پوستِ كشيده شده بر دو روى طبل را كه بر آن مىكوبند نيز ، « دفَّتَا الطَّبل » يعنى جلدهاى دو طرف طبل ناميدهاند .
و از اين رو ، جلد اول و آخر كتاب را نيز « دفَّتا الْمُصْحَف » يعنى دو جلدِ در بردارنده « صفحات » كتاب
مىنامند ، و هرگاه مىگويند : « حُفِظَ ما بين الدَّفَّتين » « 2 » مقصودشان اين است كه ، كتاب در ميان دو جلد آن محفوظ است .
بنابراين ، « مُصْحَف » نام كتابِ جلد شده است . زيرا ، اگر « صحيفه » همان است كه در آن مىنويسند و جمع آن صُحُف ، « مُصْحَف » نيز ، جامع و دربردارنده « صُحُف » ى است كه ميان دو جلد است . پس ، « مُصْحَف » در كلام عرب به معناى « كتابِ جلد شده » در زبان فارسى است ، چه قرآن باشد و چه غير قرآن .
هامش
( 1 ) . مراجعه كنيد : مفردات ، راغب ؛ لسان العرب ، ابن منظور ؛ المحكم ، ابن سيده ؛ الصحاح ، جوهرى ؛ قاموس المحيط ، فيروز آبادى ، ماده صحف .
( 2 ) . مراجعه كنيد : تاج العروس زبيدى ؛ المعجم الوسيط ، ماده دفف .