نگرفته بودند . . . تا روز هجدهم ذى الحجه فرا رسيد و خداوند چنين نازل فرمود : «
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ . . .
» و پيامبر فرمود : « اى مردم ! خداوند مرا با رسالتى به سوى شما فرستاد كه سينهام از آن به تنگ آمد و بيم آن داشتم كه مرا متّهم كنيد و تكذيبم نماييد ، تا اكنون كه پروردگارم با عتابى اينچنين بيمم داده است . . . » « 1 »
و نيز ، حسكانى و ابنعساكر از « ابوهريره » روايت كنند كه گفت : « خداوند عزّوجلّ آيه : «
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ . . .
» را درباره على بن ابىطالب فرستاد و فرمود : «
وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ . . .
»
و نيز ، از « عبداللّهبن اوفى » روايت كند كه گفت :
« رسولخدا ( ص ) در « غدير خم » سخنرانى فرمود و آيه : «
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ . . .
» را تلاوت كرد و سپس دستانش را بالا برد تا سپيدى زير بغل او هويدا شد و فرمود : « آگاه باشيد ! هر كه من مولاى اويم . . . » « 2 »
واحدى در اسباب النزول و سيوطى در درّالمنثور از « ابو سعيد خدرى » روايت كنند كه گفت : « آيه «
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ . . .
» درباره على بن ابىطالب نازل شد » . « 3 »
و در تفسير سيوطى از « ابنمسعود » گويد : « در زمان رسولخدا ( ص ) اين آيه را اينچنين تلاوت ( و تفسير ) مىكرديم : «
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ
- انّ عليّا مولى المؤمنين -
وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ . . .
» يعنى : « اى پيامبر !
هامش
( 1 ) - همان ، ص 192 - 193 .
( 2 ) - همان ، ص 190 . و عبداللّهبن اوفى ، علقمهبن خالد اسلمى صحابى ، در صلح حديبيه حضور داشت و پس از رسولخداص عمرى طولانى كرد و در سال 86 يا 87 هجرى وفات كرد و او آخرين فرد صحابه بود كه در كوفه وفات نمود . حديث او را همه صاحبان صحاح روايت كردهاند . شرح حال وى در تقريب التهذيب ج 1 ص 402 ، و اسد الغابه ، ج 3 ص 121 ، آمده است .
( 3 ) - اسباب النزول ، ص 135 . در المنثور ، ج 2 ص 298 . فتح القدير ، ج 2 ص 57 ، و تفسير نيشابورى ، ج 6 ص 194 .