آينده است . در شاهنامهء فردوسى نيز متنى به همين نام آورده شده كه خطاب به شاپور فرزند او است و با اين مصرع آغاز مىگردد :
« به دو گفت كاين عهد من ياد دار . » اين عهد نامه حدود صد بيت است و با اختلافاتى نظير متن عربى ترجمه شده از سوى بلاذرى متضمن پيش بينى انحطاط و زوال حكومت ساسانى در پايان يك دورهء معين است « 1 » .
3 . كتاب البلدان الكبير
اين نام را ابن نديم ( و ياقوت به نقل از او ) ذكر كردهاند ، ولى تصور مىرود كه نامگذارى ايشان براى اختصار بوده و اين كتاب نيز فتوح البلدان نام داشته است ، كما اينكه فتوح البلدان موجود را نيز ابن نديم كتاب البلدان الصغير ناميده است .
اين كتاب يعنى فتوح البلدان بزرگ شكل گسترده و بسيار جامعترى از كتاب فتوح البلدان كنونى بوده است كه به گفتهء ابن نديم ، بلاذرى نتوانسته است آن را به پايان رساند ، و به هر حال ، تا اين زمان اثرى از آن در جايى به دست نيامده و تصور عمومى بر اين است كه اين كتاب از ميان رفته است .
هامش
( 1 ) .بر اين بگذرد ساليان پانصد * بزرگى شما را به پايان رسد
بپيچد سر از « عهد » فرزند تو * هر آن كس كه باشد ز پيوند تو
تبه گردد اين پند و اندرز من * به ويرانى آرد رخ اين مرز من