( 1 ) ديانت نصرانى ( مسيحى ) نيز از طريق اشغال سرزمين حبشه در سال 340 م تا 378 م . « 1 »
توسط روم ، به سرزمين عرب وارد شد . در اين مدت ، تبليغ مسيحيّت در درون يمن نفوذ كرد و در همين اوان بود كه مردى پارسا و خدادوست و صاحب كرامات ، موسوم به « فيميون » ، به نجران رفت و مردم آنجا را به دين مسيح فرا خواند . آنان چون صداقت و راستى را در گفتارش درك نمودند ؛ دعوتش را پذيرفتند و گردن نهادند . « 2 »
( 2 ) احباش در جواب كار ناپسند ذو نواس ، يمن را اشغال كردند و ابرهه بر اريكهء قدرت نشست و با تمام چالاكى و گستردگى و آمادگى به نشر دين مسيح - عليه السلام - همّت گماشت ؛ تا آنجا كه بر جسارت خود افزود و تصميم گرفت كعبهاى در يمن بسازد و مردم را از رفتن به مكه و طواف خانهء خدا بازدارد و خانهء خدا را منهدم كند . اما سرانجام خداوند او را به كيفر دنيا و آخرت گرفتار كرد .
مسيحيت ، در برابر عرب غساسنه و قبايل تغلب ، طى و . . . به دليل همسايگى با روم تسليم شدند و حتى برخى از شاهان حيره هم فرمان غساسنه را پذيرفتند .
زردشتيها و گبرها : بيشتر اين ملّت در همسايگى ايران ، يعنى عراق عرب ، بحرين ( احساء ) ساكن بودند .
( 3 ) اما صابيان : بررسىها و كاوشهاى آثار موجود در سرزمين عراق و جاهاى ديگر نشان مىدهد كه آيين كلدانيان قوم ابراهيم - عليه السلام - بود و بسيارى از مردم شام و يمن ، در گذر زمان ، تسليم آنان شده بودند . اما پس از روى كار آمدن دين يهود و نصارى ، بنيان آنان سست و ناتوان گشت و از فعاليّت بازايستاد ؛ هر چند بقايايى از اين آيين در ميان مردم مجوس و در عراق عرب و كرانهء خليج فارس ، ديده مىشد . « 3 »
هامش
( 1 ) - تفهيم القرآن / 6 / 297 .
( 2 ) - ابن هشام / 1 / 34 - 31 .
( 3 ) - تاريخ ارض القرآن / 2 / 208 - 193 .