5 - هيچ كس در حق همپيمان خود بدرفتار نباشد .
6 - هر دو طرف بايد ستمديده را يارى نمايند .
7 - يهوديان مانند مؤمنان در موقع جنگ هزينه كنند .
8 - داخل شهر يثرب براى طرفداران اين نوشته منطقهء امن و حرم محسوب است .
9 - هر رويداد و اختلافى كه ميان پيروان اين قرارداد اتفاق افتد و بيم تباهى رود ، بازگشت آن به خدا و پيامبر اوست .
10 - نبايد به قريش و بستگانشان پناه داده شود .
11 - طرفداران اين نوشته يكديگر را بر ضد كسانى كه به مدينه حمله مىآورند ، كمك نمايند . . . و هر كس بايد به اندازهء توان خود از حقوق اين قرارداد بهرهور شود .
12 - اين قرارداد از ستمكار و بزهكار حمايت نمىكند . « 1 »
( 1 ) با قطعى شدن اين قرارداد ، مدينه و اطرافش دولتى متحد و آشتى [ و سرزمين امن و منطقهء حرم ] و خود مدينه به عنوان مركز حقيقى اسلام و جايگاه سرور آزادگان ، پيامبر بزرگوار موسوم گشت . . .
براى پيشرفت و توسعهء اين سرزمين امن و آشتى ، پيامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - همانند اين قراردادها با قبايل ديگر - بنا به شرايط و موقعيّت - قرارداد صلح و صفا نوشت كه - ان شاء اللّه - دربارهء آن سخن خواهيم گفت .
( 2 )
مبارزهء خونين
آشوب و تحريكات قريش بر ضد مسلمانان ، پس از هجرت و ارتباط آنان با عبد اللّه پسر أبيّ .
در پيش بيان نموديم كه كفّار قريش چه آزارها ، كيفرها و گرفتاريهاى بىشمارى ، در هنگام مهاجرت براى مسلمانان ايجاد كردند كه بىترديد در ازاى آن همه بزهكارى ، سزاوار مصادرهء اموال و مبارزه بودند . آن مردم از گمراهى خود بيدار نگشتند و از دشمنى امتناع نورزيدند ؛
هامش
( 1 ) - ابن هشام .