[ شرح حال زيد بن على بن الحسين ع ]
و ( ديگر از برادران آن حضرت ) زيد بن على است كه پس از امام باقر عليه السّلام شريفترين و بزرگوار ترين و برترين برادران آن جناب است ، و او مردى عابد و پارسا و فقيه و بخشنده و دلير بود ، و بخاطر امر بمعروف و نهى از منكر و خونخواهى حسين عليه السّلام با شمشير خروج كرد .
حسن بن محمد ( بسندش ) از ابى الجارود روايت كند كه گفت : وارد مدينه شدم و از هر كس راجع بزيد بن على پرسش ميكردم ميگفتند : او مردى است كه همواره با قرآن است و از آن جدا نگردد .
و هشام بن هشام گويد : خالد بن صفوان بسيار از زيد بن على براى ما حديث ميكرد از او پرسيدم كجا زيد را ديدار كردى ؟ گفت : در قريهء رصافة ( جايى است در نزديكى شام ) به او گفتم : چگونه مردى بود ؟ گفت : آن طور بود كه من ميدانستم ، از ترس خدا آنقدر ميگريست كه اشگش با آب بينيش آميخته ميشد .
و بسيارى از شيعه معتقد بامامت زيد بن على بودند ، و سبب اين اعتقاد اين بود كه زيد با شمشير خروج كرد و مردم را به مرد پسنديدهء از آل محمد ( ص ) دعوت ميفرمود ، مردم گمان كردند كه مقصودش از اين كلمه خود آن جناب است ، در صورتى كه او چنين مقصودى نداشت چون شايستگى برادرش حضرت باقر ( ع ) را براى امامت پيش از خود ميدانست و وصيت آن حضرت را هنگام وفاتش به حضرت صادق ( كه دليل بر امامت او پس از خود بود ) آگاه بود ( و از اين رو منظورش از دعوت مردم براى خود نبود ) .
و سبب خروج زيد بن على رضى اللَّه عنه گذشته از خونخواهى حضرت سيد الشهداء ( ع ) كه ذكر