حديث را از ابوقلابة از رسولخدا صلى الله عليه و آله و سلم بدون واسطه انس روايت كرده است و جرأت نكرده كه ادّعا كند خود از او شنيده است و معلوم است كه ابوقلابه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم را درك نكرده چون از تابعان است و اين متن روايت اوست : « 1 » « مرا خبر داد استادم محمّدبناحمد از ابوسعيد رازى ، از يوسفبنعاصم رازى بزاز ، از ابراهيمبنحجّاج ، از حمّاد از عاصمالأحول ، از ابوقلابة كه رسولخدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : رحيمترين امّتم به امّتم ابوبكر و سختترين آنان در دين خداوند عمر ، و باحياترين آنان عثمانبنعفان و داناترين آنان به حلال و حرام معاذبن جبل و داناترين آنان به واجبات زيدبنثابت و بهترين قارى آنها ابىّبنكعب است و هر امّتى را امينى است و امين اين امّت ابوعبيدةبنجرّاح مىباشد . »
روايت مرسل قتاده
از مراجعه به كتابهاى « المصابيح » و « المشكاة » و « فتح البارى » آشكار مىشود كه روايت قتاده از اين حديث ، مرسل است . و نيز جرأت ادّعاى شنيدن آن را از أنس نكرده است و اين متن گفتهى بغوى در « المصابيح » است : از أنس از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نقل شده كه فرمود : رحيمترين فرد امّتم نسبت به امّتم ابوبكر و شديدترين آنان به امّتم در فرمان خداوند عمر ، و راستگوترين آنان در حيا عثمان ، و داناترينشان به واجبات زيدبنثابت و بهترين قارى آنها أُبىّ و داناترينشان به حلال و حرام معاذبنجبل است و هر امّتى را امينى است و امين اين امّت ابوعبيدةبن جرّاح مىباشد . صح . و بعضى هم آن را از قتاده از او به طور مرسل روايت كردهاند كه در آن است : « و أقضاهم علىٌّ » .
حاصل و نتيجهى بحث
اين حديث از أنس مرسل است ، افزون بر اين كه سندش هم ضعيف است و اينكه ترمذى و ابنماجه و هر كس كه از آنان پيروى كرده است - أنس را ميان
هامش
( 1 ) . تدريب الراوى 1 / 162 .