در خطبه كتاب از قلم خواجه بعد از بسمله و حمد له فرمايد : ( و سميته بتجريد العقايد ) نسخه كتابخانه مدرسه سپهسالار ( مطهرى ) / 6365 - در مقدمه اين كتاب گويد ( اين كتاب را بر بهترين اسلوب ترتيب و تنظيم نمودم و آنچه را بدليل به من ثابت شده و معتقد خويش قرار داده بودم درج كردم و . . . )
بنابراين مذهب و عقيدت خواجه را از اين كتاب ميتوان بدست آورد اين كتاب بر شش مقصد مرتب است :
اول امور عامه دوم در جواهر و اعراض - سوم در اثبات صانع و صفات او - چهارم در نبوت - پنجم در امامت - ششم در معاد و اثبات آن .
نسخهاى از اين كتاب به شماره / 386 حكمت در كتابخانه آستان قدس و نسخه قديمى ديگرى ضمن مجموعه شماره 66 / 32 كتابخانه مجلس شوراى اسلامى ايران موجود است .
تجريد العقايد از همان زمان تأليف شهرت يافته و عده بسيارى از فضلاء و محققين در رد و قبول آن كتابها نوشتهاند و انتقادها و اعتراضها بدان كرده و شرحها و حواشى بر آن نگاشتهاند .
برخى از شرحهاى تجريد :
1 - شرح تجريد - جمال الدين حسن بن يوسف بن مطهر مشهور به ( علّامه حلى 716 ه ) كتاب شرح مختصرى است كه شهرت آن بينيار از تعريف و توصيف است .
اول آن ( الحمد لله القاهر سلطانه ، الواضح برهانه ، الغامر احسانه ، الذى ايّد العباد بمعرفته ) و موسوم است به « كشف المراد فى شرح تجريد الاعتقاد » بسال 1311 ه ق در بمبئى ، و بسال 1353 ه در صيدآء بچاپ رسيده است .
2 - شرح شمس الدين محمود بن عبد الرحمن بن احمد اصفهانى ( 694 - 749 ه ) اين شرح ، نافعترين شروح تجريد است و شارح شرح خود را ( تسديد القواعد يا تشييد القواعد فى شرح تجريد العقايد ) ناميده است و بين فضلاء به ( شرح قديم ) معروف است