« فضل » و براى على فضيلت نيست . فضل فضلاى صحابه فقط بعلم نبود ، بلكه بهمت و ديندارى و كوشش در پيشرفت اسلام هم بود . اما : پيغمبر ( ص ) فرمود « اقضاكم على » در قضا و حكومت على از همه صحابه افضل است و همه فضلأ علم خويش را ازو فرا گرفتهاند نحو و معارف الهيه و فقه و كليه علوم اسلامى ازو مأخوذ است . و خود فرمود :
( سلونى قبل ان تفقدونى ) و ديگر كس هركه چنين گفت رسوا گشت .
( با استفاده از كشف المراد )
بعد از آنكه بمقام رفيع شهادت فائز و نائل شد عدّى بن حاتم طائى بمناسبتى كه پيش آمده بود در مجلس معاويه در وصف آن بزرگوار گفت : « پيوسته چشمههاى حكمت و دانش از جوانب و اطراف على ميجوشيد ، از لذّات دنيوى دورى ميجست . اين شير بيشهء شجاعت كه در ميدان كارزار كس را با وى ياراى مقاومت نبود با ظلمت شب انسى تمام داشت . در دل شب پهلو از بستر آسايش برميگرفت و پيشانى تضرّع و ابتهال بر خاك مينهاد و با خداى كارساز براز و نياز ميپرداخت و بسان باران بهار اشك بر رخسار فروميريخت .
ساعات دراز در درياى فكرت فروميرفت و همواره در خلوت از خود حساب ميكشيد و بر گذشته افسوس مىخورد ، بجامهء خشن و زندگى سخت و درشت خوشدل بود .
بدين سخن عدّى بن حاتم نيك توجّه كنيد كه در حقّ اين زمامدار بزرگ اسلام ميگويد :
و كان فينا كاحدنا يعنى على در ميان ما مانند يكى از افراد ما ميزيست .
على ( ع ) ميزان حق ( ميزان حق يا شرح فصل امامت از تجريد الكلام ) ( فارسى ) — صفحة 240
مساهمون: خواجه نصير الدين الطوسي
ص٢٤٠