سال « 1 » ، واللّه العالم .
واز بطلميوس حكيم نقل شده كه : فلك ثوابت يك دوره را تمام مىكند در مدّت سى وشش هزار سال « 2 » .
ومحقق طوسي رحمه اللّه با آن علم گفته كه : در بيست وپنج هزار ودويست سال « 3 » .
وشيخ محيي الدين در « فتوحات » گفته كه : در بيست وسه هزار ويكصد وشصت وهفت سال « 4 » ، واللّه العالم بحقيقة الحال .
وفاضل قوشجى در معرفت ابعاد واجرام چنين گفته است كه : به رصد وحساب معلوم كردهاند كه دور زمين - يعنى محيطهء عظيمه كه بر زمين فرض كنند - هشت هزار فرسخ است وهر فرسخى سه ميل وهر ميلى سه هزار گز وهر گزى سى ودو إصبع ، وهر اصبعى مقدار عرض شش جوى معتدل ، وعرض هر جوى مقدار شش تار موى يال أسب است .
وقطر زمين : دو هزار وچهار صد وچهل وپنج فرسخ است .
ومساحت تمام روى زمين : بيست هزار بار هزار وسيصد وشصت وسه هزار وششصد وسى وشش فرسخ است .
ومساحت مقدار معموره از روى زمين : چهار هزار بار ، هزار ششصد وهفتاد وشش هزار وهفتصد وچهل فرسخ است .
وبعد مقعّر فلك قمر از مركز عالم : چهل ويك هزار ونهصد وسى وشش فرسخ است .
هامش
( 1 ) اين كتاب را نيافتيم .
( 2 ) شرح المقاصد : 3 / 143 .
( 3 ) شرح المقاصد : 3 / 143 .
( 4 ) در مظانّش نيافتيم .