أعني و اسمعي يا جارة » ، و در ميان عجم مشهور است : « دَر بگو ديوار بشنو » خصوص در اين آيه كه لفظ
« مَثَلُ »
مذكور شده است .
مقدمه ثانيه : تكذيب آيات بر دو قسم است : اوّل : آن كه به دروغ نسبت دهد آيات را به آن كه : اين كلام خدا نيست . دوّم : آن كه به دروغ نسبت دهد معنى مقصود از آن را ، يعنى تصديق نكند معنى مقصود آن را .
و قسم اوّل مخصوص كفّار است و قسم ثانى در مسلمانان بسيار است كه تكذيب دلالت آيه [ اى ] از آيات بر مقصود الهى مىنمايند ، و مذمّت در اين آيه هر دو قسم را شامل است و اطلاق « ظالم » بر هر دو قسم شده است .
پس هر كه در صدد تأويل آيات و روايات دالّه بر فريضه [ اى ] از فرايض بوده باشد ، به حيثيّتى كه مشتبه گرداند بر مردمان مقصود خدا را و حق را به باطل ممزوج كند و مردم را از عبادت مزبوره محروم گرداند ، ظالم باشد .
پس در نماز فريضه جمعه ، هرگاه شارع آيات و اخبار متضمّنه وجوب اقامه فريضه مزبوره [ را ] نصب كرده باشند و جمعى تأويل نمايند ، تا آن كه همه را به اعتقاد خود از صلاحيّت استدلال عارى گردانند و بر مردمان مشتبه گردانند ، كدام ظلم از اين بدتر مىتواند بود ؟ چنانچه مىفرمايد :
« وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَ سَعى فِي خَرابِها »
« 1 »
« فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ كَذَّبَ بِآياتِهِ »
« 2 » و امثال اين آيات « 3 » .
مقدمهء ثالثه : اين آيه دليل است بر آن كه كسى كه تأويل نصوص و تحريف آنها از
هامش
( 1 ) . بقرهء ، آيهء 114 .
( 2 ) . اعراف ، آيهء 37 .
( 3 ) . ر . ك : سوره انعام ، آيههاى 93 و 157 ؛ يونس ، آيهء 17 ؛ هود ، آيهء 18 ؛ كهف ، آيهء 15 ؛ عنكبوت ، آيهء 68 ؛ صف ، آيهء 7 .