بسم اللّه الرّحمن الرحيم
الحمد للّه ربّ العالمين ، و الصّلاة على خير خلقه محمّد و آله أجمعين .
همى گويد مؤلّف اصل صدر سعيد شهاب الدّين محمّد خرندزى « 1 » رحمة اللّه عليه كه چون بر تركيب تواريخ كه مؤلّفان ماضى كردهاند وقوف حاصل شد ، و اخبارى كه ياد كردهاند از وقت انتشار اولاد آدم كه پدر بشر است الى عهدنا هذا در ضبط آمد « 2 » ، معلوم شد كه غايت هر مورّخى جز آن نبوده است كه آنچه متقدّمان گفتهاند با اندكى تغيير تكرير مىكند ، و چون به زمان خود رسيد وقايع و حوادث را ببيانى شافى و تقريرى وافى ايراد مىگرداند و اشباع و اقناع واجب مىداند ، و شتّان ما بين الخبر و الخبر ، و أين العيان « 3 » من اقتفاء الأثر ،
دير است تا كه گفتند « 4 » مردان كارديده * بسيار فرق باشد از گفته تا شنيده
و كتاب كامل كه تأليف ابن الأثير است در اين شيوه بىنظير افتاده است ، بعموم متضمّن احاديث امم و بخصوص حاوى غرايب « 5 » عجم ، [ انصاف را درين محقّ بوده است كه تصنيف خويش را « كامل » ناميده است ، و همانا كه از تواريخ مدوّن بلسان آنان چيزى ] « 6 » به دو رسيده باشد ، چه اين همه اخبار كه وى ايراد
هامش
( 1 ) - ع : محمد بن احمد بن على بن محمد المنشى النسوى .
( 2 ) - اصل : آمد و .
( 3 ) - اصل :
الغبار .
( 4 ) - اصل : ديرست كى ؟ ؟ ؟ گفتند .
( 5 ) - اصل : عرايب .
( 6 ) - اين عبارت در نسخهء اصل ساقط است از متن عربى ترجمه و افزوده شد .