مرحلهء نهم : سبق و لحوق و قدم و حدوث
فصل اول : معناى معيّت و سبق و لحوق و اقسام آنها
از جمله عوارض و احكام موجود به ماهو موجود ، سبق و لحوق و معيّت مىباشد .
توضيح اينكه گاهى دو موجود ، يك نسبت واحد مشتركى به يك مبدأ وجودى دارند ليكن يكى از آن دو ، خصوصيتى با مبدأ مزبور دارند ، كه ديگرى ندارد ؛ مثلًا عدد 2 و 3 را به يك در نظر بگيريد هر دو آنها نسبت مشتركى به يك دارند ، هر دو از يك درست شدهاند . ليكن عدد 2 نزديكتر از 3 ، نسبت به يك ، مىباشد . عدد 2 را سابق و متقدم و عدد 3 را متأخر و لا حق مىگويند . و اگر دو موجود نسبت مشترك و بدون هيچ گونه تفاوت به يك مبدأ داشته باشند حالتشان را نسبت به مبدأ مزبور معيّت مىگويند .
سبق و لحوق اقسامى دارد كه با استقراء به دست آمده است ، از جملهء آنها :
1 . سبق و لحوق زمانى : سبقى كه سابق و لاحق آن هيچ گاه با هم جمع نمىشوند .
تقدم اجزاى زمان بر يكديگر و تقدم حوادث زمانى بر يكديگر اين طور هستند .
2 . سبق بالطبع : تقدم علت ناقص بر معلول مثل نسبت تقدّمى عدد 2 بر 3 . چون تشكيل عدد 3 ، معلول شمارهء پايينتر خود يعنى عدد 2 مىباشد . البته عدد 2 تمام علت نيست . جزء علت است . ولى به هر حال تا 2 تحقق نيابد 3 محقق نمىشود .
3 . سبق علّى : تقدم علت تام بر معلولش را سبق علّى مىخوانند .